Croeso i Gapel y Morfa

ac Ebeneser, Penparcau



Dathlu'r Pasg



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Mae gwyliau’r Pasg 2016 wedi bod yn rhai prysur yng Nghapel y Morfa. Roedd yr wythnos fawr yn gyfle i rai actorion yn ein plith i gyflwyno hanes y Pasg i blant ysgol a hynny mewn lleoliadau gwahanol yng nghapeli’r dref. Roedd Gethsemane yn un man, yr oruwch ystafell mewn lle arall heb sôn am Golgotha a’r bedd gwag. Daeth degau o blant o wahanol ysgolion cynradd a chafodd stori’r Pasg gryn argraff arnynt. Diolch i Zoe am y trefniadau.
Wedyn roedd oedfaeon y Pasg, oedfa undebol Gwener y Groglith yn eflwys y Santes Fair, yna’r orymdaith. Cafwyd oedfa fore’r Pasg ac Eifion yn atgoffa’r plant am y newid rhyfeddol sydd rhwng y lindys a’r pili pala, a sut y gall atgyfodiad Iesu ein trawsnewid ninnau gan roi gobaith mewn sefyllfaoedd anodd a thrychinebus. Cawsom ein gwahodd ganddo hefyd i gael golwg ar y ffilm The Way fel myfyrdod pellach ar yr Atgyfodiad.

Ar Sul 10 Ebrill wedyn roedd Elwyn Richards yn ein hannog i fod yn “dystion i’r holl bethau hyn”. Rydym yn aml yn ystyried rhannu’r ffydd fel tasg anodd meddai - ond y mae byw’r ffydd yn llawer iawn anos na dweud wrth bobl amdani. Oriog yw’n hymateb yn aml a digon tebyg oedd ymateb y digyblion cyntaf. Roeddynt yn ei chael hi’n anodd deall beth oedd yn digwydd ac yn ei chael hi’n rhwydd neilltuo oddi wrth y bobl o’u cwmpas. Ond pan mae Crist yn ymddangos iddynt nid yw’n edliw eu diffygion. Er eu bod nhw a ninnau yn ddigon gwan mae’n parhau i’w defnyddio. Felly mae hi heddiw ar waethaf ein gwendid a’n diffygion mae rhan i bawb yn y gwaith. Gallwn arddel ei fywyd a’i waith ac arddangos y newid mae Iesu yn ei achosi ynom ni a gwneud hynny drwy nerth yr Ysbryd Glân.



Brenin tlawd





Gosododd Anna Jane y gynulleidfa yng nghanol y dorf oedd ar y ffordd i Jerusalem ar Sul y Blodau yn oedfa capel y Morfa 20 Mawrth 2016. Roedd hi’n dorf gymysg iawn, syniadau gwahanol, cefndir gwahanol a disgwyliadau gwahanol. Ond tybed a oedd unrhyw un yn disgwyl Meseia tebyg i’r Iesu? Fe ddaeth i’r ddinas ar ebol asyn. Rydym ni yn gyfarwydd â brenhinoedd yn teithio mewn crandrwydd, Pabau mewn pope-mobile a gwleidyddion yn eu hawyrenau preifat a’u ceir crand ond pam ymateb i hwn ar ebol asyn. Roedd na ryw “mis-match” yn nyfodiad y brenin yma. Ond hyd yn oed os nag oedd o yn debyg i’r un y buont yn ei ddychmygu, fe ddaeth atynt. Efallai fod y meddwl disgwylgar yn gwneud rhywun yn fwy agored, a phan mae o’n dod atynt hwy, o gyfeiriad nad oeddynt yn ei ddisgwyl, mae na groesawu a derbyn.

Ond roedd na fwy yma na chriw o bobl disgwylgar. Roedd Iesu am eu dysgu hwy, a ninnau, fod ei deyrnas ef eisoes yma. Rydym ni yn rhan o’r deyrnas eisoes. Fe ddaeth Iesu i gynnig ffordd arall o ymddwyn a ffordd arall o fyw. Cyflwynodd Anna Jane ni i gyn arlywydd Uruguay Jose “Pepe” Mujica, arlywydd a oedd yn denu saith deg y cant o gefnogaeth ei bobl pan wnaeth o ymddeol. Roedd wedi mynnu byw yn ei fwthyn bach yn hytrach nag ym mhalas arlywdd, roedd yn gyrru hen VolksWagen oedranus yn hytrach na chael ei yrru mewn car crand ac fe ddywedir ei fod yn rhoi 90% o’i gyflog i elusenau. “Rydw i’n byw bywyd normal,” meddai, “bywyd tebyg i’r rhan fwyaf o bobl y wlad yma, dyna y mae democratiaeth yn ei fynnu...” nid gwneud arian yw gwaith y gwleidydd, gwaith y dyn busnes yw hynny iddo, rhaid i’r gwleidydd wasanaethu gan geisio sicrhau hapusrwydd i bawb. Roedd yn cynnig byd olwg gwahanol. Dyna y mae’r Iesu yn ei wneud hefyd, mae’n ein herio i fyw yn wahanol wrth ddilyn brenin gwahanol, y brenin tlawd.

Daeth yr oedfa i ben wrth i’r plant ddychwelyd o’r llan llanast i osod gweddiau ar goeden weddi yn y set fawr. Clywsom rai o’u gweddiau dros ffoaduriaid a phobl sydd yn dioddef rhyfel ac amryw eraill. Yna adroddodd Anna Jane hanes tad yn canu i’w blentyn bach, a thrwy’r canu ddangos ei gariad a’i ofal am ei bentyn. Cariad felly yw cariad Duw tuag atom, a chariad felly mae Duw am i ni ddangos at eraill oherwydd lle bynnag y mae cariad yno y mae Duw i’w weld












Oedfa undebol yn y Morlan



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Arfon yn dysgu nofio!

Arfon Jones oedd yn annerch yn yr oedfa undebol yng Nghanolfan y Morlan yn Aberystwyth (6 Mawrth 2016) ac yr oedd yn braf iawn gweld y lle’n llawn. Cafodd y plant gryn hwyl yn ceisio’i ddysgu i nofio a hynny heb iddo roi blaen ei droed yn y dŵr. Gwae ni os yw’n Cristnogaeth ninnau yn debyg, yn ffeithiau di-ddiwedd ond heb y fenter i ymddiried yng Nghrist.

Roedd ei anerchiad i’r oedolion wedyn yn mynd â ni ar wibdaith drwy’r Beibl o Genesis i Datguddiad. Roedd am ein argyhoeddi mai Duw sydd yn credu mewn amrywiaeth diwylliannol, ieithyddol a chenedlaethol yw Duw. Roedd hyn, meddai Arfon, i’w weld yn y creu, y cwymp, y cymodi ac yn y cyflawniad. Yn Genesis rhoddir gorchymyn i Adda ac Efa i lenwi’r ddaear, sef y gorchymyn diwylliannol. Bwriad Duw o’r cychwyn yw gweld amrywiaeth ym mhobl ei gread drwy’r byd. Pan ddaw’r cwymp ac yn y cyfnod wedi’r cwymp y mae pobl yn ceisio cydymffurfiaeth ac unffurfiaeth, dyna oedd ymdrech Babel. Y mae Duw yn ymateb drwy gymysgu eu hieithoedd a’u gwasgaru sef eu gorfodi i gyflawni ei fwriad yn y lle cyntaf. Yna yng ngalw Abraham a ffurfio cenedl Israel y bwriad oedd iddynt fod yn UN o genhedloedd y ddaear, yr un fyddai yn gymorth i genhedloedd eraill i weld Duw. Roedd y Deml yn cynnwys lle i’r holl genhedloedd a dyna pam fod Crist yn flin fod cyntedd y cenhedloedd wedi ei droi’n farchnad. Tuedd Israel oedd meddwl eu bod yn well na chenhedloedd eraill yn hytrach nag yn gymorth i eraill. Yna yn y cymod yng Nghrist unwaith eto y mae ieithoedd a gwahanol ddiwylliannau yn cael eu parchu, dyna arwyddocâd fod iaith pawb yn cael ei defnyddio ar ddydd Pentecost. Pan ddaw y cyflawniad mae Datguddiad yn disgrifio torf amhosibl eu rhifo o flaen gorsedd Duw, pobl o wahanol genhedloedd, ieithoedd a diwylliannau. Duw yr amrywiaeth ydy’r Tad sydd wedi ei ddatguddio i ni yn Iesu.

Felly er fod na genedlaetholdeb beryglus hunanol a hunan bwysig y mae caru cenedl a pharchu cenedl ac iaith yn rhan o ffydd hefyd. Mae un math o genedlgarwch yn troi cefn ar Dduw tra bod y llall yn cydnabod patrwm Duw ac yn cydnabod ein bod yn dibynnu arno am ein bodolaeth, am faddeuant, am gynhaliaeth ac am ein gobaith. Rhaid gosod Crist yng nghanol pob rhan o’n bywyd.






Cwrdd gweddi Chwiorydd y Byd


 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Rhai o'r merched fu'n cymryd rhan yn y Cwrdd Gweddi Chwiorydd y Byd blynyddol 2016 dydd Gwener, Mawrth 4 yn Seion Stryd y Popty. Y thema eleni oedd Derbyniwch Blant, Derbyniwch fi, ac yr oedd y gwasanaeth wedi ei baratoi gan Chwiorydd Cristnogol Ciwba. Dr. Dana Edwards oedd yn annerch.









Dathlu



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Gŵyl Dewi oedd yn mynd â sylw Eifion yn oedfa Capel y Morfa 28 Chwefror 2016. Dangosodd y plant faner y maent wedi ei chreu ar gyfer y parêd ar y 6 Mawrth, a chawsom ein hannog i ystyried a dathlu y pethau sydd yn peri i ni fel pobl glosio at ein gilydd. Mae cenedlgarwch, etifeddiaeth, iaith, diwylliant a chrefydd yn rhan o'r gwead ysbrydol sy'n ein gwneud ni yr hyn ydym ni - pobl Dduw ymhob cenhedlaeth.
Mae Dewi yn galw arnom i wneud y pethau bychain sef gwneud pethau Duw - byw y deyrnas. Gall y pethau hyn fod yn ddibris yng ngolwg y byd efallai ond trwyddynt gwelir cariad Duw. Mae gras Duw yn eang iawn ac y mae Ef ar waith yn ei fyd trwom ni neu hebom ni. Rhaid bod yn hyderus y bydd cariad yn gorchfygu. Rhaid i ninnau weithredu - gwneud y pethau bychain - mewn ysbryd ymgysegriad gan ofyn i'r Ysbryd Glân eu bendithio.






Ar drywydd Dewi Sant



Roedd swper ein nawddsant yn gynnar eleni, ond roedd y trefniadau’n rhagorol fel arfer. Darparwyd gwledd o gawl a tharten afal (“frenhinol” fel y dywedodd Gerald Morgan) heb sôn am baned a theisen gri yn y Marine ac yr oedd criw
 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

llawen iawn yno. Gerald Morgan oedd y gwr gwâdd ac yr oedd yn ddewis hynod addas gan fod ei gyfrol ddiweddaraf yn ymddangos am y tro cyntaf yn y swper. Ar drywydd Dewi Sant yw teitl y gyfrol a chawsom flas bychan ar ei chynnwys mewn cyflwyniad bywiog ac egnïol. Gwibdaith oedd ei sgwrs drwy’r canrifoedd a thrwy Gymru, Lloegr, Llydaw a hyd yn oed Tasmania. Pwysleisiodd cyn lleied a wyddom am y sant - prin iawn iawn yw’r dystiolaeth ddibynadwy ond y mae llu o chwedlau a mythau heb sôn am lu o bobl eisiau ei hawlio. Awgrymodd Gerald (gan ategu barn Esgob Tyddewi - Wyn Evans) ei fod yn amau mai Cardi oedd Dewi a’i fod wedi treulio ei weinidogaeth yng Ngheredigion - roedd hynny yn gryn syndod i bawb sydd wedi cysylltu Dewi yn anorfod gyda Thyddewi. Ond rhaid cofio fod Rhygyfarch wedi ysgrifennu Buchedd Dewi yn fwriadol iawn i ddyrchafu Dewi ac yn ei sgîl Dyddewi. Mae’n ddigon tebyg mai yn Henfynyw y ganwyd Dewi ac mai yn Llanddewibrefi y treuliodd ran helaeth o’i weinidogaeth. Byddai hynny yn egluro pam fod mwy o eglwysi wedi eu cysegru i Dewi yng Ngheredigion nad oes ym Mhenfro. Ond mae’r cyfan wedi ei guddio mewn chwedl, anwybodaeth ac ambell ffaith.

Ond mae un peth yn eglur sef dylanwad aruthrol Dewi. Mae ei ddylanwad wedi crwydro drwy’r canrifoedd a thrwy bedwar ban byd. Ychydig yn anghyfforddus oedd rhai ohonom i glywed Gerald yn dweud fod poblogrwydd Dewi wedi ymestyn i ble bynnag yr ai jac yr undeb. Ond mae’n wir fod eglwysi i Dewi wedi codi ymhob cornel o’r Ymerodraeth a cheir Eglwysi Dewi Sant yn Iwerddon, Canada, Awstralia, Seland Newydd, India, Ynysoedd y Caribi, y Philipiniau a Papua Gini Newydd. Mae hyn yn ogystal â’r llu eglwysi sydd yng Nghymru, Lloegr a Llydaw. Roedd Gerald wedi gwirioni ar eglwys Non yn Dirinon yn Llydaw. Yn y fan honno, heb ymosodiadau dinistriol Protestaniaeth ar gerfluniau eglwysig gwelai fod Non a Dewi wedi eu parchu a’u hanrhydeddu fel yn ôl eu haeddiant. Yn eglwys Dirinon y mae cerflun bychan o Dewi ochr yn ochr ag un o Antwn o’r Aifft (tad mynachiaeth oedd yn amlwg yn ddylanwad mawr ar Dewi). Mae pobl wedi creu pob math o gymeriad a darluniau o Dewi, ambell un lle mae’n farchog rhyfelgar, eraill lle mae’n berson arall fydol bron ond mae duwioldeb, disgyblaeth, galluoedd ac awdurdod Dewi yn amlwg iawn yn y chwedlau amdano. Mae hynny wedi bod yn gymorth drwy’r canrifoedd ac mewn amryw o wledydd i bobl gael closio at Dduw a dwysau eu defosiwn. Diolch i Gerald Morgan am ei gyfrol Ar drywydd Dewi Sant ac am ei sgwrs a wnaeth i ninnau feddwl eto am Dewi Sant.






Never on Sunday a sebon carbolig!



Roedd ‘na oedfa go arbennig yng nghapel y Morfa fore Sul y 7fed o Chwefror wrth i’r capel cyfan, yn un teulu, fod yn rhan o’r cymun. Darllenwyd o Efengyl Marc, adnodau 18-25 (fersiwn beibl.net), gan Anna Rebeca.

Yn ystod y gwasanaeth dangosodd Eifion luniau ar y sgrîn a chlywyd cerddoriaeth – y cyfan yn ei atgoffa o rywbeth arall.
 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Roedd y sebon carbolig Lifebuoy, sebon y cafodd nifer o’r gynulleidfa y fraint o’i aroglu, yn ei atgoffa o dŷ ei nain a’i daid a llun o griw o Lanelli yn 1999 yn ei atgoffa o wythnos hapus a dreuliwyd yn Israel. Ymhellach, dygai y gerddoriaeth Roegaidd yn y ffilm Never on Sunday atgofion am drip Eifion ac Alwen i fynyddoedd Cyprus.
Yn yr un modd, meddai Eifion, y mae bara a gwin yn ein atgoffa o’r Iesu ac wedi gweld nifer o ddelweddau addas a borteadai’r cymun i gyfeiliant cerddoriaeth bwrpasol cafodd y gynulleidfa oll, o’r ieuengaf hyd yr hynaf, gyfle i fod yn rhan o’r cymun.

Wedi’r oedfa roedd ‘na gyfle i bawb gael paned a sgwrs yn y festri.

Nodwyd ar ddechrau’r oedfa fod apêl y Presbyteriaid i godi arian at ysbyty H Gordon Roberts wedi dod i ben a bod cyfanswm o £91,256.67 wedi’i godi. Mynegwyd diolch cyn-lywydd EBC Trefor Lewis.

Hefyd cofiwch am ginio Dathlu Gŵyl Dewi y Gymdeithas yng Ngwesty’r Marine ar nos Lun 22 Chwefror am 7. Y gŵr gwadd fydd Gerald Morgan – tocynnau ar werth gan y swyddogion (£12 i oedolion, £6 i blant). Croeso i bawb.





OND ... carwch eich gelynion...



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Carwch eich gelynion oedd thema oedfa Rhidian Griffiths fore Sul - y diwrnod olaf o Ionawr 2016. Tynnodd sylw’r plant at Eisteddfod Llangollen yn 1949 pan ddaeth côr o Lübeck yn yr Almaen yno i gystadlu. Cawsant groeso mawr er nad oedd dim ond pedair blynedd wedi mynd heibio ers yr Ail Ryfel Byd. Roedd croeso arweinydd y dydd Hywel D. Roberts iddynt yn un trawiadol, “Rhowch groeso i’n cyfeillion o'r Almaen”. Ond rhaid cofio i Hywel D. Roberts golli ei frawd yn y rhyfel. Peth felly yw caru gelyn.
Llythyr gan ffrind iddo dderbyniwyd dros y Nadolig oedd wedi ei gymell i ddewis Carwch eich gelynion fel thema. Er efallai mai “Ond, carwch eich gelynion ...” oedd ei destun mewn gwirionedd. Yn y llythyr roedd y ffrind wedi cyfeirio at y byd fel un cynyddol mwy ansefydlog a brau. Nid yw’r gair brau i’w weld yn aml yn y Beibl, ond fe’i gwelir yn llyfr Job lle dywedir am yr annuwiol (ond mae’n gyffredinol wir hefyd!) edau brau yw eu hyder a'u hymffrost fel gwe pry copyn. Er nad yw profiad pobl yn newid llawer y mae neges llyfr Job yn wir o hyd, mae’n mynnu bod cariad Duw yn arhosol tra bod popeth arall yn frau.

OND carwch eich gelynion - meddai Iesu – neu mewn geiriau eraill peidiwch â mesur bywyd yn ôl pethau a meddiannau - nid o hyn y gwnaed ein byw. Roedd Rhidian yn fychan yn cofio torri cadwyn watsh ei hen ewyrth. Disgwyliai i’w fam roi cerydd go arw iddo, ond “Pethe ydyn nhw” oedd ei hymateb “dim ond pethe.” Mae rhywbeth pwysicach i fyw bob dydd na’r hyn sydd gennym. Mae caru gelyn yn golygu ymagweddu’n gadarnhaol tuag at eraill, peidio disgwyl y gwaethaf o hyd. Mae angen ymdebygu i Dduw gan ddangos trugaredd a chariad. G. K. Chesterton ddwedodd - “The Christian ideal has not been tried and found wanting. It has been found difficult; and left untried.” Roedd Rhidian am annog pawb i gofleidio’r "ond" a byw yn wahanol – ceisio gweithredu’r ddelfryd anodd hon.







Adnabod Gareth Owen



Bore Sul, 24 Ionawr 2016 roedd yr oedfa yn reit wahanol yn y Morfa gan fod y cyfan yn troi o gwmpas gwaith celf o eiddo Gareth Owen. Yn Perthyn mis Chwefror ceir erthygl yn portreadu Gareth gan gyfeirio at yr oedfa a'r gwaith.

 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Rhan o waith Gareth welwyd yn yr Oedfa

'Llanuwchllyn,' meddai Gareth Owen, gan flasu’r gair a’i lygaid yn pefrio, 'mae na rywbeth yn y gair ei hun, mae’n edrych yn dda ar boster ac yn swnio’n dda. Dyna’r lle sydd wedi ffurfio pwy ydw i.'

Roedd ei arddangosfa Llanuwchllyn i’w gweld yn adeilad y Senedd yng Nghaerdydd tan yn ddiweddar. Mae Gareth Owen wedi cael tair arddangosfa yn y Morlan - Cysgod y Capel, Tri yn Un a’r ddiweddaraf oedd Llanuwchllyn. Bellach y mae ef a Nonna wedi setlo yn Aberystwyth, yng nghartref Nonna yng Nghoedlan Iorwerth. Fe anwyd Gareth yng Nghroesor. 'Er dwi ddim yn cofio hynny wrth gwrs,' ychwanegodd yn ddireidus. Yna mudodd y teulu i Wyddelwern, lle roedd ei dad Ifor Owen yn brifathro, cyn symud eto pan oedd Gareth yn chwech oed i Lanuwchllyn. Bu'r ddeg mlynedd a dreuliodd yn Llanuwchllyn yn bwysig iddo.

'Mae pawb yn disgwyl mod i’n medru canu ac yn cario telyn ar fy nghefn,' meddai wedyn, 'ond arlunydd oedd nhad ac yn arlunydd llawer iawn gwell na fi. Roedd yn olygydd Hwyl – y comic – a dwi’n cofio fo’n gweithio ar fwrdd y gegin. Ond roedd nhaid yn arlunydd cystal bob tamaid. Roedd nhad yn cofio’i dad yntau yn gweithio ar lun wrth fwrdd y gegin. Felly ar un ystyr rydan ni’n deulu celfyddydol.'
Roedd hi’n syndod clywed fod ei frawd Meilir, llais cyfarwydd i bawb sydd â diddordeb mewn pêl-droed, wedi dechrau cwrs celf yn y coleg yng Nghasnewydd. Er nad yw ei chwaer Dyfir yn arddangos y diddordeb - mae ei merch Mari Gwent yn artist proffesiynol. Mae Elin merch Gareth a Nonna, er yn seiceiatrydd o ran proffesiwn, hefyd yn arlunio. Nid yw Gareth, er hynny, yn teimlo mai etifeddiaeth yw’r cyfan, 'Mae pobl gerddorol yn aml wedi eu magu yn sŵn cerddoriaeth a pheth tebyg sydd yn digwydd ym myd arlunio.'

Rhy’r arddangosfa Llanuwchllyn gipolwg ar gymuned fyrlymus y pentref. 'Mae’n nodwedd Gymreig amlwg fod pawb o bob cefndir ac oedran yn cymryd rhan yn y bywyd pentrefol. Roeddech chi’n gweld hynny yn neuadd y pentref. Roeddech chi’n dechrau pan yn blentyn yng nghanol y neuadd efo’ch mam, yna wrth fynd ychydig yn hŷn cael mynd efo’r plant eraill i’r seddi blaen. Ond erbyn cyrraedd oedran ysgol uwchradd roedd rhywun yn mynd i eistedd ar y silffoedd ffenestr yn yr ochr. Roedd o’n gyfnodau penodol, wedyn wrth dyfu’n blant drwg roeddech chi’n eistedd yn y cefn er mwyn medru sleifio allan. Yna pan oedd teulu yn cyrraedd roeddech chi nôl yn y canol.'

Yn yr arddangosfa y mae Gareth yn fwriadol iawn yn ceisio cuddio ei arddull. Mae’r amhersonol yn ei waith yn gwbwl fwriadol. Nid yw am i’w arddull ddod rhwng y gynulleidfa a’r cwestiynau y mae’n eu codi.

Mae Gareth yn cydnabod nad yw ei syniadaeth grefyddol yn dderbyniol. Mae’n gofyn cwestiynau mawr am ei ffydd ac eto mae na rywbeth yn ei gadw ac yn ei ddenu i gapel ac i’r Morlan. Roedd ganddynt ferch o’r enw Haf a fu farw ryw wyth mlynedd yn ôl yn ddeg ar hugain oed ond nid cwestiynau am ddioddefaint ac annhegwch bywyd sydd yn ei boeni.

'Dydw i ddim eisiau cyfathrebu’r galar yn gyhoeddus - mae’n lleihau dwysder y profiad o golli os ydw i’n gwneud ryw gelf am y peth,' meddai.
Ond mae Haf wedi bod yn gymorth i Gareth ddeall ei ffydd. Roedd Haf yn anabl ac wedi teithio amlwaith i Lourdes gyda grwpiau Catholig. Daeth yn gyfeillgar gyda Thad Pabyddol a fyddai’n aros gyda nhw ac wrth drafod amheuon fe ddywedodd wrth Gareth, 'You can live inside the questions.' Roedd hynny wedi rhoi bys ar rywbeth pwysig iawn i Gareth. Yn un o’r lluniau ac yn y gwaith oedd i’w weld yn yr oedfa yn y Morfa, ddydd Sul 24 Ionawr ma 'na farc cwestiwn yn hofran uwchben twll y cwpan cymun mewn sêt capel.

'Dwi ddim yn medru derbyn lot o bethau fel mae nhw yn cael eu dweud. Dwi wrth fy modd yn trafod cwestiynau ffydd a chrefydd,' meddai, 'dwi’n mwynhau y trafod ac eto mae’n rhaid fod na fwy iddo fo nag ymarferiad deallusol - mae 'na rywbeth mwy na hynny yn fan hyn. Eto weithiau mi fyddwn wrth fy modd yn gallu ymuno efo eglwys fel yr eglwys Babyddol, cael set o gredöau i’w derbyn, crefydd ready made ... ond mae fy natur i yn gwrthod hynny,' meddai.

'Delio efo syniadau ydw i yn fy ngwaith, does gen i ddim diddordeb mewn creu tirluniau, trafod syniad ydw i. Tydw i ddim yn creu lluniau sydd i aros, pethau dros dro ydyn nhw i sbarduno’r meddwl. '

Bu’n Gareth yn athro celf yn Ysgol Rhydfelen, wedyn yn Ysgol y Berwyn, Bala ac yna yn Ysgol y Creuddyn cyn mynd i weithio i’r adran addysg y Cynulliad. Felly mae wedi ymhél â dysgu celf ar hyd ei oes. Mae’n oedi am eiliad i feddwl cyn ateb y cwestiwn ai pleser creu ynteu pleser cyfathrebu mae o’n gael yn ei waith.

'Cyfathrebu,' yw’r ateb yn bendant iawn, 'i mi - y dweud sy’n bwysig, rhaid i safon y dweud fod yn dda wrth gwrs, ond y dweud sydd bwysicaf.'








Undeb yn yr Ysbryd


Mae’r Wythnos Weddi am Undeb Cristnogol ar y trothwy a hynny a gafodd sylw Eifion yn yr oedfa fore Sul yn y Morfa, 10 Ionawr. Tynnodd ein sylw at erthygl y Tad Dewi yn y rhifyn diweddaraf o Cristion. Yn yr erthygl y mae’r Tad Dewi yn atgoffa rhywun o freuddwyd y diweddar Tony Crockett, Esgob Bangor, breuddwyd am ddatblygu undeb yn yr Ysbryd yn hytrach nag un ymenyddol a deallusol. Byddai’n undeb a fyddai’n gydnaws â geiriau Hans Kung – geiriau y rhoddodd Eifion gyfle i ni eu darllen ar y sgriniau.

 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth













































Yn ystod yr oedfa hefyd fe hysbyswyd ni fod swyddogion Capel y Morfa a swyddogion Eglwys Dewi Sant (Bath St.) yn trafod rhai posibiliadau ar gyfer dyfodol y weinidogaeth yn y dref. Brysiodd Eifion i nodi nad ychwanegu at yr ofalaeth sydd dan sylw, ond ystyried posibiliadau eraill. Daw mwy o wybodaeth pan fydd yr amser yn aeddfed.

Hefyd mae angen tynnu sylw fod cyfarfodydd yn dechrau yn fuan lle bydd pobl ifanc yn cael cyfle i ystyried dod yn aelodau yng nghapel y Morfa. Mae cyfarfod cychwynol wedi bod fore Sul (10 Ionawr) a’r bwriad bellach yw cynnal ryw bedwar neu pump cyfarfod – yn y Morlan mae’n debyg – gan ddechrau bnawn Sul 24 Ionawr am 2.30. Croeso cynnes i bobl ifanc dros 14 oed i ymuno heb unrhyw ymrwymiad dim ond yr awydd i drafod. Os am fwy o wybodaeth cysylltwch efo John Roberts, Gwenan Creunant neu Eifion.








Nadolig yn y Morfa





Roedd cyfnod y Nadolig 2015 yn un prysur iawn yng Nghapel y Morfa unwaith eto. Roedd na lu o wasanaethau cofiadwy ac arbennig. Roedd yn hyfryd iawn croesawu’r myfyrwyr i gynnal eu gwasanaeth carolau gyda ni. Wrth eu croesawu hwy, roeddem ni hefyd yn cael cyfle i groesawu eu teuluoedd a chafwyd noson o ganu da a darlleniadau deallus.

Erbyn y Sul cyn Dolig roedd y dosbarthiadau Ysgol Sul yn ein tywys drwy’r stori gyfarwydd. Cafwyd angylion oedd yn bownsio o lawenydd ac un angel bach mor frwdfrydig i ddawnsio’n rhydd fel iddi frysio i ofyn am gael colli ei hadenydd. Roedd Joseff mor hapus nes ei fod yn swingio’i ffon yn llon ar y ffordd. Adroddwyd yr hen hen hanes unwaith yn rhagor, a phawb yn dotio at y plant a’r geni rhyfeddol. Tra bod côr yr oedolion yn canu, yr ieuenctid yn cyflwyno gweddi i’w gilydd ar y ffôn a’r plant yn cyhoeddi’r newyddion da o lawenydd mawr roedd stori’r geni a’i harwyddocâd yn fyw ym meddyliau pawb.
Yna, fore dydd Nadolig, fe ddaeth y plant ag un anrheg i’w ddangos i Eifion a ninnau. Doedd rhywun ddim yn gwbl sicr pwy oedd y plentyn bob tro wrth i Eifion ymateb yn frwdfrydig i ambell anrheg. Fe gofiwn yn hir am y gynffon deinosor oedd un ferch fach yn ei gwisgo, a phan ofynnwyd i un arall beth oedd hi wedi ei gael roedd y symudiad yn bictiwr, dyma estyn ei llaw a phwyntio at ei dillad o’i chorun i’w sawdl. Roedd y gynulleidfa yn mwynhau ysgafnder yr oedfa anffurfiol. Ond fe droes y cyfan yn rhialtwch hapus pan welwyd y gystadleuaeth hetiau Nadolig. Roedd popeth yn reit dawel a dof nes i Steffan danio’i het, a dyna pryd y dechreuodd gynffon honno siglo nôl a mlaen fel cynffon ci. Ond nid oedd yr oedolion yn cael eu trechu gan y plantos, roedd gan Hefin Jones het siap twrci a’i dwy goes yn chwyrlio a chlapio uwch ei ben. Roedd rhai yn eu dagrau wrth chwerthin cymaint. Y llawenydd hwnnw oedd yn nodweddu oedfa dydd Nadolig, hwnnw fyddwn ni’n ei gofio a da o beth yw hynny gan mai gŵyl i lawenhau ynddi yw gŵyl y geni.

Roedd Sul y 27 Rhagfyr wedyn yn ein tywys at Mair a Joseff yn ymadael ac yn ffoi i’r Aifft, y doethion yn dychwelyd ar hyd ffordd arall a’r bugeiliaid hwythau yn troi am adref. Dychwelyd i realiti byw bob dydd yr oeddynt ac yn hynny yr oedd yr arwyddocâd. Rhaid dychwelyd i fyw ein ffydd yn ein byw bob dydd. Ond dychwelyd i ganol bygythiadau yr oedd pawb, boed nhw yn fygythiadau Herod neu broblemau eraill byw. Nid ffordd o ddianc rhag problemau’r byd yw gŵyl fel y Nadolig ond gwahoddiad i fyw ein ffydd mewn byd problemus a dioddefus. Mentro i le dieithr oedd rhaid i Mair a Joseff a thrwy hynny maent yn ein herio ninnau i fentro i ganol her newydd.

Erbyn Sul cynta’r flwyddyn cael ein hanfon allan oedd y bwriad wrth i Eifion drafod anfon y disgyblion allan fesul dau - heb ail got na dim i’w fwyta – gyda’r annogaeth i ysgwyd y llwch oddi ar eu hesgidiau os oedd rhaid. Rydym, medd Eifion, wedi ein galw i ddangos a chyhoeddi teyrnas cariad – lle mae cariad yn cael ei ddangos y mae Duw i’w weld. Ond wrth gael ein hanfon i’r gwaith rhaid i ni fod yn ymwybodol o’r angen am gynhaliaeth neu nerth Duw i wneud y gwaith; ein bod hefyd yn ymwybodol o’r angen am nerth ein gilydd; ond ein bod hefyd yn ywybodol o’r angen i ysgwyd y llwch sef diystyru y pethau dianghenraid ac ymryddhau oddi wrth y rhwystrau. Gallwn wedyn gyhoeddi cariad y Tad a anfonodd ei Fab ac a roddodd i ni ei Ysbryd.

Roedd yn Nadolig llawn a llawen yng nghapel y Morfa a gweddiwn am flwyddyn newydd dda yn ein hanes yn 2016.









Eifion yn Llywydd



Mae hi'n mynd i fod yn flwyddyn brysur i Eifion Roberts, ef bellach yw Llywydd Cymdeithasfa'r De yn Eglwys Bresbyteraidd Cymru. Cynhaliwyd y Sasiwn yng Nghapel y Morfa 12 Mai a 13 Mai 2015 ac yn y gwasanaeth nos Fawrth fe drosglwyddwyd y Llywyddiaeth i Eifion. Wrth gwrs nid yw uchel swyddi'r Sasiwn yn ddieithr iddo gan ei fod wedi treulio tair blynedd fel ysgrifennydd y Gymdeithasfa. Dymunwn yn dda iawn iddo yn ei dymor fel Llywydd gan obeithio na fydd ei ddyletswyddau yn ei lusgo oddi wrth gynulleidfa Capel y Morfa yn rhy aml. Gweddiwn am nerth a bendith ar ei lywyddiaeth.











Y mae Capel y Morfa yn eglwys groesawgar a chynnes yng nghanol tref Aberystwyth. Mae’n cynnal amrywiaeth o wasanaethau a chyfarfodydd ar y Sul ac yn ystod yr wythnos. Ym mis Awst byddwn yn cyd-addoli ag eglwysi Cymraeg eraill y dref. Rydym yn hapus i groesawu ymwelwyr a chyfeillion o bob oed i gyd-addoli ac i ymuno â ni mewn cyfarfodydd yn y capel ac yng Nghanolfan Morlan.

Lleolir y capel ym Maes y Frenhines, Aberystwyth, ar gyffordd Heol Portland (Portland Street) a Morfa Mawr (Queen's Road),gyferbyn â hen Neuadd y Dref (adeilad newydd Llyfrgell y Dref). I weld map, cliciwch yma.

Lleolir y gangen, Ebeneser, ar Ffordd Penparcau. I weld map, cliciwch yma

Os cewch anawsterau wrth ddefnyddio'r wefan hon, neu os oes gennych unrhyw awgrymiadau neu ddeunydd yr hoffech ei gynnwys ar y wefan, cysylltwch â ni.


Cynulleidfa y capel

Cynulleidfa y capel


Newyddion
Nadolig yn y Morfa mwy...
A oes 'na le yn y cês? mwy...
Cardiau Amnest mwy...

Digwyddiadur
01 Mai: Gwasanaethau manylion
08 Mai: Gwasanaethau manylion
15 Mai: Gwasanaethau manylion
22 Mai: Gwasanaethau manylion
29 Mai: Gwasanaethau manylion

Amserau Cyfarfodydd y Sul

Oedfa’r bore am 10.00
Ysgol Sul y plant yn ystod oedfa’r bore
Ysgol Sul yr oedolion ar ôl oedfa’r bore
Oedfa’r prynhawn am 2.15 yn Ebeneser
Oedfa’r nos am 5.00 ddiwedd Hydref-ddiwedd Mawrth; am 6.00 ddiwedd Mawrth-ddiwedd Hydref

Gweler Digwyddiadur am wybodaeth am gyfarfodydd eraill

Y Bugail a'r plant ar fore Nadolig

Y Bugail a'r plant ar fore Nadolig



Dylunio a datblygiad y wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration