Croeso i Gapel y Morfa

ac Ebeneser, Penparcau



Dathlu'r chwarter canrif



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Baner y dathlu

Mi ddaeth y penwythnos mawr a Sadwrn a Sul olaf Medi cafwyd dau ddigwyddiad hynod fendithiol wrth i’r Morfa gyrraedd y chwarter canrif. Dyma briodas arian o ddigwyddiad wrth i ni ddathlu uno capel Salem, Seilo a maes o law y Tabernacl heb anghofio am Eglwys Ebeneser. Wrth i’r babi newydd gyrraedd ei wyth mis oed fe ddaeth y Parchedig Pryderi Llwyd Jones i ofalu amdano a chroesawyd ef, ei wraig Eirwen a nifer eraill yn ôl i Aberystwyth i’r dathlu.
Ddydd Sadwrn cyflwynwyd baner newydd i’r capel – wedi’i gwneud yn hynod gelfydd gan Siân Richards – baner yn arddangos y groes, drysau agored, pobl yn edrych y tu mewn a thu allan ac oddi tano y geiriau holl bwysig CROESO. Wedi emyn a gweddi roedd yna gyfle i bawb ddal dwylo ac i wneud cylch o gwmpas y capel cyn cael te a chacen hyfryd yn y festri. ‘Pwy faga blant?’ oedd geiriau Pryderi cyn torri’r gacen gyda gweinidog presennol y capel y Parchedig Eifion Roberts. ‘Pan yn 25 ‘dyw rywun ddim yn stopio bod yn blentyn’, meddai – ‘mae angen gofal ac addasu yn barhaus.’ Prif fyrdwn ei neges oedd bod Duw wedi ymddiried ynom i wneud y gwaith ac mai rhywbeth i ddathlu yw ffydd.

Ddydd Sul cafwyd oedfa arbennig yn y bore lle darllenwyd adnodau addas o’r Beibl. Canwyd yn hyfryd gan blant yr ysgol Sul, rhannodd y dosbarth ieuenctid eu neges am gariad ac fe ganodd côr y capel eiriau pwrpasol gan Arwel ‘Rocet’ Jones ar gyfer y digwyddiad. Yn ei neges i’r plant dangosodd Eifion ar y sgrîn beth oedd yn boblogaidd yn 1989 – car opel cadet, melysion spangles, shoulder pads. Maent i gyd wedi diflannu, meddai, ond mae Capel y Morfa yn aros am iddo gael ei godi ar graig. Ein braint, medd Eifion wrth y gynulleidfa wedyn, yw cael bod yn gymuned o bobl sy’n cyhoeddi bywyd a gwaith y Crist byw a hynny yn nyddiau’r datod a phan mae crefydd ar drai. Wrth i bobl edrych ar arddangosfa o luniau o’r chwarter canrif casglwyd arian at ymgyrch ddŵr Ethiopia.




Yr Alban a'i heglwys...



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Mae'r twf mewn cenedlaetholdeb yn yr Alban yn mynd law yn llaw a dirywiad Eglwys yr Alban, dyna un peth yr oedd John Owain Jones yn ei bwysleisio yn narlith ddiwinyddol Urdd y Graddedigion yn y Morlan nos Fercher 9 Medi. Cnewyllyn ei ddarlith oedd fod yr uniad rhwng yr Alban a Lloegr (1707) wedi rhoi rôl wleidyddol i Eglwys yr Alban o’r ddeunawfed ganrif hyd yn awr. Hi wedyn oedd mynegiant yr Alban o'i hunaniaeth. Cyflawnodd y gwaith hwnnw ar hyd y blynyddoedd. Roedd ei llysoedd yn ddigwyddiadau cenedlaethol o bwys, a thrwyddi roedd pobl yr Alban yn mynegi eu hunaniaeth. Roedd yn llwyddo yn ei gwaith tan o leiaf saithdegau y ganrif ddiwethaf. Ond gyda dirywiad yr eglwys, gadawyd gwagle yr oedd rhaid ei lenwi. Dyma gyfnod twf cenedlaetholdeb yn yr Alban sydd wedi cyrraedd ei ben llanw yn y refferendwm a gynhelir ar annibyniaeth y wlad. Diddorol oedd nodi fod Cymanfa Gyffredinol yr Eglwys wedi cael ei darlledu’n gyflawn ar deledu tan y flwyddyn yr agorodd Senedd yr Alban - roedd hyn yn arwydd o’r trawsnewid oedd yn digwydd.
Ond nid gofid ddylai'r newid hwn fod i Gristnogion. Roedd ei gorfodi i fod yn fynegiant o hunaniaeth gwlad yn dasg oedd yn llesteirio gwir waith yr eglwys. Nid rhywbeth i geisio dal gafael ynddo yw'r rôl hon. Bellach mae Eglwys yr Alban fel eglwysi eraill ym Mhrydain ar yr ymylon ac nid yng nghanol y drafodaeth gymdeithasol. Atgoffwyd ni mai eglwys croeshoeliad yw'r eglwys, eglwys a ddylai groesawu bod ar yr ymylon, a dod i ddeall ei hun fel un llais ymhlith llawer a bod yn was dioddefus i'r gymuned a'r byd o'i chwmpas. Unwaith mae hi'n eglwys croeshoeliad, mae hi hefyd yn eglwys atgyfodiad a’r croeshoeliad yw ei gobaith. Nid hiraethu am ryw awdurdod neu rôl hunan bwysig yn y gorffennol sydd eisiau i'r eglwys ei wneud ond derbyn ac ymateb i'w sefyllfa ar ymylon cymdeithas.

Nid yw Eglwys yr Alban wedi mynegi barn ar y refferendwm - yn ôl Owain mae hi’n gweithredu fel rhywun yn dal cotiau dwy ochor i gwffas, gan obeithio y gall fod yn gyfryngwr cymod rhwng y ddwy ochr pan fo'r ymladd drosodd. Cawn weld os gall wneud y gwaith hwnnw.


Pobl y cymod - o blaid neu yn erbyn NATO?



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Cawsom olwg fach ar Eifion fel y gweinidog busneslyd fore Sul 7 Medi, hynny o’i gyfaddefiad ei hun cofiwch. Cawsom ei hanes yn clustfeinio ar sgwrs dau ddyn mewn caffi. “Mae nhw wedi lladd un arall o’r gwystlon na”
“Do, ofnadwy yn de?”
“Ia.”
Bu tawelwch am sbel.
“Be wnei di o’r NATO ma?”
“Costio lot.”
“Ydi, mynd a’n pres ni eto.”
Tawelwch eto.
“Ew mae hi’n braf.”
“Haf bach Mihangel.”
Tybed meddai’r gweinidog busneslyd nad yda ni yn euog weithiau o or-ddadansoddi pethau yn hytrach na byw ein bywydau. Onid y cwestiwn sylfaenol i ni ydi -be sydd yn ddisgwyliadwy ganddo ni fel Cristnogion? Gellid dweud bod y ddau yn y caffi yn edrych ar y cyfan drwy lygaid hunanol, yn poeni am wario gwastraffus. Gallai eraill waredu fod awyrennau rhyfel yn cael eu trin fel diddanwch tra mai’r bwriad oedd gwneud arddangosiad o rym. Gallem ddadlau ar y naill ochr a’r llall - rhai o blaid y cyfan , rhai yn erbyn y cyfan. Ond mae pawb yn ymateb o'i brofiad ei hun, a dylem holi sut mae pobl ffydd yn meithrin meddwl Crist yng nghanol be sy’n digwydd yn ein byd. Mae perygl i’r naill ddadl a’r llall fod yn rhy simplistig - pledio heddwch heb sylwedd na syniad o realiti a dioddefaint pobl, neu ddadlau nad oes dim o’i le ar drais. Onid oes rhaid wrth ffyrdd o warchod ein byd? Does dim cyfiawnder mewn trais ond onid oes na adegau pan fo trais yn anorfod? A oes rhaid gwrthwynebu’r IS – y wladwriaeth Islamaidd pan fo Cristnogion ac eraill yn cael eu bygwth a’u lladd? Beth yw meddylfryd Crist? Gellir dweud mai troi y foch arall yw’r unig ffordd - ond pan fo drygioni yn codi ei ben onid oes rhaid gwarchod y diniwed? Rhaid cydnabod cymhlethdod y sefyllfa a pheidio honni atebion rhy syml.

Ond y mae un peth yn sicr – rydym yn cael ein galw i ddyrchafu ein gilydd a pharchu ein gilydd - hyd yn oed - ac yn enwedig - pan da ni'n anghytuno a’n gilydd. Gallwn fod yn haerllug yn gofyn am i bobl gymodi a’i gilydd os nag ydym ninnau yn byw mewn cymod a’n gilydd. Ac y mae byw mewn cymod yn golygu bod yn edifeiriol am ein methiant. Rydym yn teimlo yn aml nad oes llawer y medrwn ni ei wneud yn y byd rhyngwladol, rydym yn ddiymadferth. Ond fe allwn ni fyw mewn cymod a’n gilydd.

Dychwelodd Eifion at y ddau yn y caffi ar ddiwedd ei sylwadau. Gadawodd un, oedodd y llall uwchben ei baned. Canodd ei ffon.
“Helo,” .... “eisiau help?” ...”fydda i yna mewn chwarter awr”.


Yr anghyffredin yn y cyffredin…



Roedd oedfa undebol eglwysi Cymraeg Aberystwyth yng nghanolfan Sant Paul am y tro cyntaf ddydd Sul 24 Awst. Y Parchedig Robert Owen Roberts Morfa Nefyn oedd y pregethwr gwadd, a hanes Moses a’r berth yn llosgi heb ei difa aeth a’i sylw yn oedfa’r bore. Mae hanes Moses yn gyfarwydd iawn i lawr ohonom. Ef oedd y baban yn yr hesg a

fabwysiadwyd gan ferch Pharo, fo oedd yn ymwybodol yn gynnar iawn o’r ffordd yr oedd pobl Israel yn cael eu camdrin, fo oedd wedi ymyrryd a hyd yn oed lladd Eifftiwr oedd yn ymosod ar gaethwas. Byddai pobl amrywiol yn dehongli Moses mewn ffyrdd gwahanol, yn freintiedig i ambell un, yn derfysgwr peryglus i rai, yn wrthryfelwr a oedd yn troi cefn ar ei fagwraeth i rywun arall, tra’n arwr yn ymladd dros ryddid ei bobl i rywun arall. Ond pwy bynnag oedd o a beth bynnag oedd o i eraill, dyn ar ffo oedd o yn yr anialwch, efallai ei fod yn synhwyro ei fethiant - wedi methu cael cyfiawnder i’w bobl, wedi lladd Eifftiwr a bellach yn fugail defaid mewn anialwch yn hytrach na thywysog neu arweinydd ei bobl. Ond mae Duw yn galw arno, a hynny wrth ei enw. Mae Duw yn cyhoeddi ei fod eisiau ein sylw ni, oherwydd rydym yn cyfri yn ei olwg o. Ond nid yw Duw yn ymddangos yn y dieithr a’r anghyffredin, mae’n ymddangos mewn golygfa gyffredin yn yr anialwch, sef mewn tân mewn perth. Ond mae Duw yn troi’r peth cyffredin yn anghyffredin, y tân yn llosgi ond y berth heb ei difa. Yn yr un modd gall Duw ein cyfarch ninnau yn y pethau cyffredin o ddydd i ddydd a’u troi’n brofiad anghyffredin o gyfarfod Duw.
Ond nid oedd Moses yn adnabod Duw ar y pryd - nid oedd yn gwybod ei enw. Ond drwy gyfarfod “Ydwyf yr hyn Ydwyf” sef yr enw mae Duw yn ei roi iddo’i hun mae Moses yn dechrau dysgu rhai pethau am Dduw.
1. Mae’n Un i w gymryd o ddifri, mae Moses i dynnu ei esgidiau gan fod y tir yn sanctaidd. Nid un i chwarae efo fo yw’r Duw sanctaidd, grymus a glân. Dewisodd C.S. Lewis bortreadu Duw fel llew yn The Lion the Witch and the Wardrobe – un i’w ofni, “dangerous but good” chwedl un o gymeriadau’r stori. Mae’r Ysgrythurau yn cadarnhau’r elfen o ofn Duw sydd yn anghenrheidiol, gweledigaeth Eseia, y cysegr sancteiddiolaf yn y Deml a phresenoldeb Duw fel tân yn rhai engreifftiau. Ond er i Pedr ddweud wrth yr Iesu “dos ymaith oddi wrthyf” ei wahodd i ddod yn nes a wnaeth yr Iesu, ei gymryd o ddifri ond heb gael ei wthio oddi wrtho ychwaith.
2. Duw sy’n gwrando ydy Duw Abraham, Isaac a Jacob. Roedd wedi clywed llais ei bobl yn yr Aifft. Pan nad oes neb arall yn gwrando, pan fo’n byd ni ar ben, a ninnau yn ddigalon ac unig, gallwn fod yn sicr fod Duw yn siwr o wrando. Gallwn deimlo ei fod yn bell ac yn ddifalio ond y gwirionedd yw nad ydi o byth yn rhy bell i wrando.
3. Duw sydd am ein rhyddhau ni ydy o. Teimlad dychrynllyd yw teimlo’n gaeth, cofiai gael ei gloi mewn wardrob pan yn blentyn (gan ei frawd) ac er fod ei fam ar ei ffordd i agor y drws roedd yr ofn a’r dychryn yn real. Ond yn Iesu Grist dod i ryddhau y mae Duw, mae’n rhyddhau’n gorfforol ac ysbrydol ac yn adfer urddas dyn.

Galw Moses wnaeth Duw, galw arno i fod yn dyst i’w gymeriad graslon, ac mae’n gwahodd pawb heddiw yn yr un modd gan ein galw i waith penodol. Doedd Moses fawr o arweinydd, yn honni na allai siarad yn gyhoeddus hyd yn oed, ond ar gwaetha ei ffaeleddau gallai Duw ei ddefnyddio, fel y gall ein defnyddio ninnau.



Rhoi rheswm am y gobaith...



Roedd cynulleidfa capel y Morfa wedi ymuno gyda gweddill eglwysi ymneilltuol Aberystwyth yng nghapel Bethel fore Sul 10 Awst, a hynny mewn oedfa dan arweiniad Derek Rees, Abertawe. Bod yn barod i roi rheswm am y gobaith sydd ynom oedd thema ei oedfa, adnod yn llythyr cyntaf Pedr o’r drydedd bennod. Mae’r her hon, i egluro ein ffydd yn un hanfodol
 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Derek Rees

i ni ei hwynebu os ydyn ni am ddod ag eraill i afael yr efengyl, meddai. Yn ôl Derek mae Pedr yn gofyn y cwestiwn ac yn cynnig yr ateb yn adnod 18 - 22. Mae’n dechrau drwy ddysgu pobl am am fywyd Iesu - Ef yw y cyfiawn, yr un heb bechod. Mae’n holl bwysig deall hynny am Iesu gan mai ef yw’r un cyfiawn a aberthwyd dros yr anghyfiawn. Dyma wedyn sydd yn gwneud marwolaeth Iesu yn unigryw - yn gyntaf marw oherwydd ein pechodau ni y mae nid oherwydd unrhyw bechod sydd ynddo ef. Mae’n marw yn ein lle ni. Yn ail marw unwaith ac am byth wnaeth yr Iesu, roedd marwolaeth un cyfiawn yn ddigonol i ddelio â phechod y byd. Yn drydydd dim ond y cyfiawn allai farw dros yr anghyfiawn, ni fyddai unrhyw aberth arall yn ddigonol.
Mae Pedr wedyn yn pwysleisio atgyfodiad Iesu, atgyfodiad sydd yn cyhoeddi fod ei aberth yn ddigon ac yn dderbyniol gan Dduw, - daw yn ol i ddangos ei fod yn fuddugoliaethus. Mae Pedr wedyn yn mynd ymlaen i sôn am ei esgyniad, sef dyrchafu Crist mewn gogoniant. Ond noda Pedr hefyd ei fod wedi mynd i bregethu i'r angylion syrthiedig. Nid y bwriad oedd eu hachub ond yn hytrach datgan mai ef yw’r Arglwydd buddugoliaethus. Mae ei fuddugoliaeth yn bwysig i ni fel Cristnogion, beth bynnag yw ymateb pobl i ni wrth i ni dystio i’n ffydd, dim ots pwy sydd yn ein herbyn rydym yn gwybod pwy yw’r brenin sydd wedi gorchfygu - dyna lle mae ein gobaith ni. Daw ein gobaith o fywyd, marwolaeth, atgyfodiad ac awdurdod Iesu.

Ond mae Pedr yn ychwanegu cyfeiriad at Noa yn hyn i gyd. Cododd Noa arch yn ffyddlon i Dduw - cynnig gobaith i fyd pechadurus a di-obaith. Dim ond wyth oedd wedi derbyn y gobaith a mynd i mewn i’r arch, ond roedd yna gyfle i bobl ymateb. Annog pobl i ymateb y mae Pedr drwy hanes Noa, dweud bod angen i ni ymateb - credu neu gerdded i ffwrdd, Mae gwrthod yn golygu cosb sef barn Duw yn union fel gwrthod arch Noa, ond mae derbyn yn rhoi gobaith i bawb sydd yn credu: gobaith wedi ei seilio ar fywyd, marwolaeth, atgyfodiad ac awdurdod Iesu ei hun.










Y mae Capel y Morfa yn eglwys groesawgar a chynnes yng nghanol tref Aberystwyth. Mae’n cynnal amrywiaeth o wasanaethau a chyfarfodydd ar y Sul ac yn ystod yr wythnos. Ym mis Awst byddwn yn cyd-addoli ag eglwysi Cymraeg eraill y dref. Rydym yn hapus i groesawu ymwelwyr a chyfeillion o bob oed i gyd-addoli ac i ymuno â ni mewn cyfarfodydd yn y capel ac yng Nghanolfan Morlan.

Lleolir y capel ym Maes y Frenhines, Aberystwyth, ar gyffordd Heol Portland (Portland Street) a Morfa Mawr (Queen's Road),gyferbyn â hen Neuadd y Dref (adeilad newydd Llyfrgell y Dref). I weld map, cliciwch yma.

Lleolir y gangen, Ebeneser, ar Ffordd Penparcau. I weld map, cliciwch yma

Os cewch anawsterau wrth ddefnyddio'r wefan hon, neu os oes gennych unrhyw awgrymiadau neu ddeunydd yr hoffech ei gynnwys ar y wefan, cysylltwch â ni.


Cynulleidfa y capel

Cynulleidfa y capel


Newyddion
Dathlu chwarter canrif mwy...
Cadw'r ffydd a rhedeg yr yrfa mwy...
Cysgu'n brysur mwy...

Digwyddiadur
05 mis Hydref: Gwasanaethau manylion
12 mis Hydref: Gwasanaethau manylion
19 mis Hydref: Gwasanaethau manylion
26 mis Hydref: Gwasanaethau manylion

Amserau Cyfarfodydd y Sul

Oedfa’r bore am 10.00
Ysgol Sul y plant yn ystod oedfa’r bore
Ysgol Sul yr oedolion ar ôl oedfa’r bore
Oedfa’r prynhawn am 2.15 yn Ebeneser
Oedfa’r nos am 5.00 ddiwedd Hydref-ddiwedd Mawrth; am 6.00 ddiwedd Mawrth-ddiwedd Hydref

Gweler Digwyddiadur am wybodaeth am gyfarfodydd eraill

Teitl yma

Teitl yma



Dylunio a datblygiad y wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration