CYNNWYS GAIR GAN Y BUGAIL NEWYDDION FY HOFF EMYN ER COF CYMDEITHAS Y CHWIORYDD APÊL AILBEINTIO'R CAPEL I IEUENCTID YR EGLWYS GWASANAETH 6 EBRILL DWY NEGES GWEDDI GWASANAETHAU'R PASG DYDDIADUR EBRILL 2003 SWYDDOGAETHAU EBRILL 2003

GAIR GAN Y BUGAIL Mae'n gyfnod anodd arnom fel eglwys. Mae'n anodd ar nifer o unigolion a theuluoedd ac nid ystrydeb yw dweud fod llawer yn mynd drwy stormydd garw a chymhlethdod, methiannau a galar bywyd yn llorio a chwalu. Mae 'colli' yn medru bod yn amrywiol yn ei wewyr. Mae'n gyfnod anodd oherwydd yr atal parhaus sydd ar ein cynlluniau yngly^n â'r Morlan, fel petai rhwystrau bwriadol yn cael eu codi o'n blaenau. Fe fydd mwy o sôn am hyn yn ystod y mis. Mae'n gyfnod anodd oherwydd na fydd y Bugail yn medru ailgydio yn ei waith am beth amser eto ar ôl ei driniaeth ddechrau Ebrill. Ond, mae'n Basg. Fe hoffwn bwysleisio dau beth. Ffydd i'w dathlu yw ein ffydd ni a'r gwir yw fod cyfnod anodd yn well na'r un cyfnod arall i ddeall grym ddathlu. Mae atgyfodiad Iesu Grist yn golygu y medrwn wynebu unrhyw gyfnod, unrhyw beth, gan wybod fod gennym Arglwydd ac Efengyl sydd yn fwy nag unrhyw rwystr, nid yn unig i'n bywyd ni fel unigolion ac fel eglwys, ond i fywyd yr holl fyd. Yn wyneb popeth - o Geredigion i Irac - Ffydd y Pasg yw ein ffydd. Ond y mae angen dweud mwy na hynny. I fyw yn y ffydd hon, i dystio iddi, ac i wynebu cyfnod anodd, mae cymundeb a Duw yn fwy na siarad amdano neu ei drafod. Dyna yw addoli. Cawsom wasanaeth bendithiol, gonest ac yn llawn her gan rai o'r rhieni ifanc ar yr ail Sul o Fawrth a gwasaneth arall yn ei ddilyn bythefnos ar ôl hynny. Addoliad oedd y ddau. Mewn cyfnod anodd y mae addoli'r Cristion yn dyfnhau - mae'n cael y lle blaenaf a chanolog yn ei fywyd. O fod 'yn y gynulleidfa' ers mis bellach yr wyf yn sylweddoli mor gyffrous, mor dda, mor llawen yw cydaddoli. Dyma anadl einioes yr eglwys. Dyma'r unig ffordd i fynd drwy gyfnod anodd. Dyma'r unig ffordd i dyfu ac aeddfedu yn y ffydd. Braint, cyfrifoldeb a llawenydd pob aelod o bob oed yw bod yn dathlu Ffydd y Pasg mewn addoliad. Gyda'r amrywiaeth o addoli sydd yn rhan o fywyd Capel y Morfa yn y cyfnod yma, ni all neb ddweud fod yr addoli yn ddiflas a digalon. Pasg llawen i bawb ohonoch. Pryderi

NEWYDDION

Cyfeiriad newydd

• Mae Trisch a Rhys Huws wedi symud i fyw i Llwyn Onn,Talybont (832076) ac yr ydym yn dymuno'n dda iawn iddynt yn eu cartref newydd.

Diolch

• Hoffai Jên Ebenezer ddiolch o galon i bawb a gefnogodd Noson Grempog yr Ysgol Sul. Cafwyd noson hwyliog tu hwnt a chodwyd dros £200 i goffrau'r Ysgol Sul.

Cydymdeimlo

• Yr ydym yn cydymdeimlo a Mari Siôn, Ffordd Llanbadarn sydd wedi colli ei thaid yn ddiweddar yn Sir Fôn.

Yn yr ysbyty

• Yn ystod y cyfnod hwn cofiwn a gweddiwn yn arbennig am y rhai sydd yn yr ysbyty a rhai wedi bod ers amser maith: Megan Lewis, Emrys Jones, Cassie Isaac, Gwynfor James a Richard Dudlyke. Mae Mair Wynne Griffith bellach wedi mynd o'r ysbyty ac yn treulio peth amser gyda'r teulu yn Llandudno.Os oes rhywun arall nad ydym wedi eu henwi yr ydym yn ymddiheuro yn fawr am hynny.

Croesawu

• Ymysg rhai eraill sydd wedi dechrau addoli yn ein plith yn ddiweddar y mae Annette Angharad Srauch, o'r Almaen, sydd wedi dysgu Cymraeg a bellach yn gweithio yn y Llyfrgell Genedlaethol. Croeso cynnes iawn iddi.

• 

Plant o ddosbarth Jean yn eu gwisgoedd cymreig ar gyfer gwasanaeth dathlu Gw^yl Ddewi

FY HOFF EMYN ...

Er bod gennym gasgliad hyfryd ac amrywiol yn ein llyfr emynau Caneuon Ffydd, anodd, serch hynny, oedd dewis hoff emyn.

Mae llawer i hoff emyn yn dod i'r cof, yn gysylltiedig ag adeg plentyndod a gwahanol achlysuron mewn bywyd, y trist a'r hapus.

Mae yna un emyn serch hynny, sydd wedi mynnu ei le yn fy meddwl ers misoedd bellach, oherwydd sefyllfa drist ein byd. Wrth ei adrodd yn dawel a'i weddïo mae wedi dod yn hoff emyn i mi.

Dyma fy newis: rhif 810, emyn y diweddar John Roberts:

Tydi a wyddost, Iesu mawr,
am nos ein dyddiau ni;
hiraethwn am yr hyfryd wawr
a dardd o'th gariad di.

Er disgwyl am dangnefedd gwir
i lywodraethu'r byd,
dan arswyd rhyfel mae ein tir
a ninnau'n gaeth o hyd.

Ein pechod, megis dirgel bla,
sy'n difa'n dawn i fyw;
ond gelli di, y Meddyg da,
iacháu eneidiau gwyw.

Goleua di ein tywyll stad,
llefara air dy hedd
wrth fyd a roes it bob sarhad,
ac atal hynt y cledd.

Er mwyn yr ing a'r gwaedlyd chwys
A'th fywyd wedi'r groes,
O tyrd i'n hachub, tyrd ar frys
cyn dyfod diwedd oes.

Wrth weld y gwanwyn o'n cwmpas, a'r gobaith newydd, dyma hefyd sydd yn rhan olaf yr emyn. Daw'r gobaith yma wrth i Iesu ein hiachau, ein goleuo a'n hachub. Felly, er bod problemau enfawr yn ein byd, a'n dyfodol yn ansicr, eto mae yna obaith hefyd, fel y mae'r emyn hwn yn ei gyfleu. Canwn (neu darllenwn) y penillion, a gofynnwn yn daer am heddwch. Dyna, rwy'n sicr, yw'n gweddi ni i gyd yn nhymor y Grawys ac ar drothwy'r Pasg.

Hefina Davies-Wright

Y plant lleiaf yn canu `Dyn da oedd Dewi' yng ngwasanaeth Gw^yl Ddewi

ER COF

May Davies, Maelgwn, Ffordd Trefor a fu farw'n dawel ar ddydd Gw^yl Dewi. Gwraig dawel, fonheddig oedd May a fu'n ffyddlon i'w theulu, i'w thras ac i'w Harglwydd ar hyd ei hoes. Credai mewn rhoi a derbyn y gorau a chredai hefyd y dylai bywyd adlewyrchu prydferthwch a threfn y Creawdwr. Dyna pam yr oedd ei chartref, ei gwisg, ei chegin a'i gwaith llaw yn adlewyrchiad o'r hyn (gan ddyfynnu adnodau a ddarllenwyd yn ei hangladd) sy'n 'anrhydeddus ... cyfiawn a phur ... hawddgar a chanmoladwy ... pob rhinwedd a phopeth sy'n haeddu clod'. Yr oedd yn llawn tosturi tuag at y rhai mewn amgylchiadau anodd ac ni fuasai yn ystyried dweud gair cas am neb. Yn yr adnodau a dyfynnwyd y mae Paul yn sôn hefyd am ofal yn blaguro. Dyna'r gofal a welsom yn May tuag at ei diweddar briod, Dan, a dyna'r gofal a welsom hefyd ym mherthynas Eleri a'i mam. Cafodd ofal a chysur ei haelwyd bron i'r diwedd ac yr oedd gofal Eleri yn ddirwgnach a ffyddlon gyda chymorth cyson Alun a oedd yn teithio o Lerpwl ar bob cyfle posibl. Sut mae egluro y fath ffyddlondeb mewn plant? Wel, dylanwad aelwyd ac eglwys - a dylanwad mam. Mae'r eglwys wedi ei thlodi o'i cholli ac mae'r eglwys wedi ei chyfoethogi o fod wedi ei chael. Diolch i Dduw amdani.

Mrs Bet (Iago) Lewis, 24 Greenfield Street a fu farw'n dawel yn ei chwsg bore dydd Mawrth, 11 Mawrth yng nghartref Bodlondeb yn 97 oed. Merch ydoedd i Charles ac Annie Jones, Llanbadarn Odwyn yn un o naw o blant. Symudodd y teulu i Landdewi Brefi pan oedd Bet ond yn 5 oed ac o fewn blwyddyn y bu farw ei thad. Y teulu yn symud unwaith neu ddwy eto cyn symud yn gyfan ac yn derfynol i Lundain i ymgymryd a busnes laeth yn 1923. Yn 1930 priododd â James Lewis a bu iddynt hwy hefyd ymgymryd a busnes laeth. Cawsant hwy dau o blant Margaret a Gareth. Yn ei hangladd darllenodd y Parch J E Wynne Davies y canlynol wedi ei baratoi gan y Bugail.

Cymeriad cryf a chadarn oedd Mrs Iago Lewis (a doedd hi ddim yn meindio cael ei hadnabod felly o gwbl) ac nid yw'n syndod ei bod wedi medru cadw ei hannibyniaeth barn ac annibyniaeth bywyd ar hyd ei blynyddoedd maith. Ond nid yw bod yn annibynnol yn golygu bod yn bell, oherwydd yr oedd cwlwm a chynhesrwydd teulu yn gwbl hanfodol iddi. Roedd yn gwerthfawrogi gofal yr iau dros yr hyn ac yn falch fod hynny yn wir am ei theulu hi. Yn falch o lwyddiant, yn falch o yrfa, yr oedd yn fwy balch fyth o gymwynas a charedigrwydd a ffyddlondeb. Fe gafodd hynny gan ei theulu i gyd (yn arbennig Margaret), oherwydd iddi roi cymaint o gariad i'w theulu ar hyd y blynyddoedd.

Cydymdeimlir yn fawr â Margaret a Gareth a'u teuluoedd yn eu colled a'u hiraeth.

CYMDEITHAS Y CHWIORYDD Dod at ein gilydd i ddathlu dydd ein Nawdd Sant Dewi a wnaethom brynhawn Mercher, 26 Chwefror. Crëwyd y naws yn syth gan y Cennin Pedr hardd, tusw bach ar bob bwrdd wedi eu trefnu gan Mary Howells a threfniant ar y bwrdd o'n blaen gan Margaret Morgan. Croesawyd ni gan Eileen Sinnett Jones, ein Cadeirydd ac yna cawsom ddefosiwn pwrpasol gan Dilys Stephens. Nid oedd angen cyflwyno'n gwraig wadd gan mai un ohonom ni yw Bethan Bryn. Cawsom fwynhau prynhawn o gerddoriaeth gyda Bethan yn cyflwyno toreth o'i chyfansoddiadau mwyaf diweddar. Eglurwyd inni y rheswm am fynd ati i'w cyfansoddi, dangoswyd inni sut oedd ambell alaw yn ymddangos eto'n gywrain mewn cân arall. Clywsom yr alawon wedi'u chwarae ar y piano, canodd Bethan rannau o'r caneuon a hefyd bu'n rhoi esiamplau i ddangos sut y byddai'n defnyddio rhai alawon wrth osod darnau mewn Cerdd Dant. Bu'n brynhawn o fwynhad mewn awyrgylch hollol gartrefol a daeth y pnawn i ben ar ôl inni fwynhau y te a baratowyd gan Margaret Morgan a Morfudd Davies. Dyma ni wedi cyrraedd ein cyfarfod olaf ar 12 Mawrth - pleser oedd cael cwmni W D Llywelyn, Comins Coch. Llwybr Glanmor Ceredigion oedd teitl ei sgwrs a chawsom brynhawn ardderchog yn rhyfeddu at ei wybodaeth am fywyd gwyllt ein harfordir. Medrai enwi'r holl flodau ac adar yn ddwyieithog ac roedd ganddo nifer fawr o sleidiau gwych. Cychwynnodd ein taith yn Ynyslas, clywsom beth hanes yr ardal - yr hen fferi a'r man croesi i'r porthmyn. Yna cyflwynodd inni blanhigion diddorol ac adar cynhenid i'r gwahanol ardaloedd - y morfa heli, twyni tywod, yr hen dwyni sefydlog, y slacs a'r traeth. Felly y bu drwy'r prynhawn wrth deithio i lawr drwy'r Borth, Wallog, Clarach, Aberystwyth, Tanybwlch, Morfa Bychan, Llanrhystud, Llanon, Aberarth, Aberaeron, Cei Bach a gorffen ein taith yng Nghei Newydd, rhannodd â ni ei wybodaeth eang am arferion y gwahanol adar, ble y tyfai'r planhigion a'r blodau - a wyddech chi fod llwyni o Rosyn Japan, Gludlys Arfog a Chelyn y Môr yn tyfu ar draeth Tanybwlch? Roedd hi'n amlwg fod pawb wedi llwyr fwynhau'r prynhawn gan i'r sgwrs dros baned barhau i droi ym myd natur. Diolchwyd yn fawr iawn iddo am brynhawn arbennig iawn, a hefyd i Nesta Jones a Mair Davies am baratoi'r paned te, a Nansi Lovatt am gyfeilio. Cofiwch am ein cyfarfod nesaf - y Cyfarfod Blynyddol ar Ebrill 2ail am 2.30 p.m.

APÊL AILBEINTIO'R CAPEL

Daeth yr amser i ailbeintio'r capel, y tu mewn a'r tu allan - ar ôl tua 35 mlynedd! Bydd y gwaith yn cymryd lle yn ystod  mis Awst eleni. Trefnwyd i aelodau'r Morfa ymuno ag eglwysi eraill y dref pan fydd y gwaith yn mynd ymlaen.

O dan reolau diogelwch, bydd angen gosod sgaffald i fyny yn y capel, yn cyrraedd y nenfwd. O ganlyniad bydd y gost am y cwbl, y sgaffald a'r peintio, yn uchel - tua £15,000. Penderfynwyd lansio apêl i gwrdd â'r gost.

Yn ystod Mis Ebrill cynhelir casgliad arbennig ar gyfer yr Adeiladau. Yr amlen i'w defnyddio ar gyfer yr apêl yw'r amlen biws, gyda llun o'r capel arni, yn y pecyn amlenni a ddosbarthwyd i bob aelod. Derbynnir ad-daliad treth incwm am bob cyfraniad i'r apêl gan yr aelodau sydd wedi llofnodi Rhodd Gymorth. Trwy hwn ychwanegir £28 am bob £100 a gyfrennir. Felly, os nad ydych eisoes wedi arwyddo ffurflen Rhodd Gymorth, gofynnwn i chi wneud hynny nawr.

Wrth gwrs, mae costau eraill cynnal a chadw i adeilad dros gan mlwydd oed a bydd y galwadau eraill hynny'n parhau.

Byddwn yn adrodd i aelodau am yr apêl a chewch wybod os bydd angen ymdrechion eraill nes ymlaen yn y flwyddyn er mwyn cyrraedd y nod.

I IEUENCTID YR EGLWYS ...

Cofiwch fod digon o gyfle i chwi fod yn rhan gyson o fywyd yr eglwys! Grw^p trafod pob bore Sul Clwb ieuenctid pob nos Wener Digon o gyfle dros y Pasg, fel pob amser, i fod yn rhan o fywyd Cristnogol y dref gydag amrywiaeth o ddigwyddiadau (gweler y dyddiadur) I gael rhannu mewn addoliad a thrafodaethau sy'n ein herio i ofyn beth yw bod yn Gristion mewn cyfnod o ryfela a thrais I fod yn rhan o fudiad byd eang sydd yn tyfu ym mhlith ieuenctid. Beth am y drafodaeth am ieuenctid ar www.capelymorfa.org? Beth am gyfrannu? Cofiwch eiriau Cerys Mathews (Catatonia) cyn ei phriodas yn ddiweddar ' Does dim pwysicach i ieuenctid Cymru na darganfod y cyfoeth sydd yn yr Efengyl ac yn yr eglwys ... peidiwch â bod mor ffôl â'i anwybyddu.'

DWY NEGES

Deian Creuant (gyda help Tomi Turner) a Wil Griffiths yn siarad gyda'r plant mewn gwasanaeth ym Mis Mawrth

Dyw'r hyn sydd ar y tu allan ddim bob amser yn adlewyrchu'r hydd sydd ar y tu mewn ...

Y Beibl yw'r gwir ddeinameit ... Does dim eisiau bom pan mae hwn gyda ni!

GWEDDI

O Dduw cariadlon,
a minnau yn nhymor y Grawys
cofiwn yn arbennig y cyfan a ddioddefodd Crist drosom.
Cofiwn sut y bradychwyd Ef gan un a broffesodd ei garu,
a sut y cafodd ei draddodi i ddwylo dynion anwir.
Cadw ni rhag y llwfrdra a fyddai'n dy wadu
pan yw hi'n anodd i fod yn deyrngar.
Cadw ni rhag simsanu yn ein hymroddiad.
Cymorth ni i gofio cyflawnder dy gariad yng Nghrist Iesu;
carodd ei ddisgyblion hyd yr eithaf;
rhoddodd ei einioes dros ei gyfeillion;
bu farw drosom pan oeddem yn dal yn bechaduriaid.
Gwna ni'n ymwybodol
fod yr Iesu yn awr yn fyw ac yn teyrnasu;
fod yr Arglwydd Croeshoeliedig yn ar yn Arglwydd Atgyfodedig;
fod y Groes yn awr yn Goron.
Arwain ni i ymddiried yn ei gariad
ac i fyw yn ei bresenoldeb.
Er mwyn dy enw mawr,
Amen

Cyfieithiad o weddi gan William Barcky, allan o "Prayer for the Christian Year".

Parhau mewn gweddi ...

Bu'r pen wythnos ar ôl dechrau'r rhyfel yn yn un eithriadol yn Aberystwyth :

• - nos Iau yr oedd tyrfa fawr yn gorymdeithio drwy'r dref ac yn ymgynnull yn y castell i gynnal gwylnos ac i glywed anerchiadau ;
• - dydd Sadwrn yr oedd amcangyfrif o 1000 o bobl mewn rali ac yn cynnal gweithdai ar sut i barhau yr ymgyrch yn erbyn y defnydd cynyddol o arfau,trais a rhyfela yn ein byd.

Gwych o beth oedd gweld cymaint o ieuenctid, nid yn unig yn gorymdeithio, ond yn rhan o weithgarwch creadigol i greu gwell byd;

• - ar y nos Sul yr oedd gwasaneth arbennig yng Nghapel y Morfa i wedio ac i fyfyrio ac ofyn am arweinaid Duw yn y cyfnod trist ac anodd yma.

Cofiwch y bydd hyn i gyd yn parhau yn gyson ac fe fydd gwasanaeth arbennig eto ar y nos Sul cyntaf o Ebrill ( Ebrill 6) dan arweinaid cwmni'r Morlan - Heddwch Duw.

GWASANAETHAU'R PASG

Nos Iau, 17 Ebrill, 7 o'r gloch, Canolfan Sant Paul           Gwasanaeth Cymun (dwyieithog) i eglwysi'r dref. Pregethir gan y Parch. Rob Key Bore Gwener y Groglith, 10 o'r gloch, Seion, Baker St. Gwasanaeth teuluol i eglwysi Cymraeg y dref, gyda'r Parch Guto Prys ap Gwynfor, Llandysul 11.15 Gorymdaith o gloc y dref i Siop y Pethe Bore'r Pasg Bore: dechrau'r gwasanaeth yn yr ardd am 10 o'r gloch: Adnodau'r Pasg gan y plant a neges y Pasg gan y Parch. W.J. Edwards, Bow Street Nos Sul: gwasanaeth Cymun Bore Llun y Pasg Helfa Wyau yng Nghoedwig Penglais. Gadael Beth-seilun am 10.30

GWASANAETH 6 EBRILL

Bydd gwasanaeth yr Hwyr ar 6 Ebrill o dan ofal Grw^p Rhaglen Y Morlan. Y thema fydd "Nid Duw anrhefn yw Duw, ond Duw heddwch" Yn ystod y gwasanaeth byddwn yn ceisio edrych ar wahanol grwpiau a mudiadau sydd yn gweithio yn lleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol, i ymateb i'r anrhefn a welir yn ein byd, yr anghyfiawnder, y trais, y difaterwch a'r anobaith mewn ffordd bositif adeiladol. Grwpiau yw'r rhain sydd weithiau "at the cutting edge" yn y Gymdeithas, sydd yn wynebu realiti "Anhrefn" ac wrth wynebu yn ceisio CREU gobaith a chyfiawnder, goleuni yn y tywyllwch. "Yn gymaint i chwi ei wneud i un o'r rhain, fy mrodyr, i mi y gwnaethoch"

SWYDDOGAETHAU MAWRTH 2003 Blaeor y Mis Mr s Ann Davies Porthorion Mr Wyn Hughes a Mr T.L. Thomas Mr Hefin Jones a Mrs Dilys Thomas Blodau'r Cysegr 6   Mrs Beti Roberts 13  Mrs Mair Griffiths 20  Mrs Eirwen Jones 27  Mrs Mair Davies a Mrs Nesta Jones Cynorthwywyr Llestri Cymun 20  MrsJean Davies, Mrs Jn Ebeneser,       Mrs Mair Hughes, Mrs Mary Jones Morris Cynorthwywyr Ariannol 6    Mrs Beti Roberts a Mrs Blodwen Williams 13  Mr s Mary Fitter a Mrs Nesta Jones 20  Mr E Meirion Morgan a Mr David Harries 27  Mr D Brian Thomas a Mr David M Evans Tregerddan 30 Dan ofal Mr David Alun Jones a Mr M.G. Thomas