CYNNWYS GAIR GAN Y BUGAIL NEWYDDION ADOLYGIAD ER COF TROSGLWYDDO'R AWENAU DIOLCH AM WASANAETH DIOLCH HUGH TAITH IOLO WILLIAMS GWEITHGAREDDAU'R YSGOL SUL APÊL YSBYTY JOWAI GWEDDI JOHN WESLEY GWASANAETHAU ARBENNIG DYDDIADUR GORFFENNAF 2003 SWYDDOGAETHAU GORFFENNAF 2003

Arglwydd tiriondeb, dawelwr y don,
dy lais ddaw â'r balm pan fo braw dan ein bron,
bydd yma pan hunwn, a dyro yn rhydd
dangnefedd i'n calon ar derfyn y dydd.

GAIR GAN Y BUGAIL Gwasanaeth fore Sul y Pentecost Braint fawr yw cael arwain eglwys mewn addoliad, ond mae'n fwy o fraint nag arfer i mi heddiw: braint bod yn fyw, braint a gwyrth cael gwella a'r fraint o gael diolch am yr holl ddymuniadau da, y gweddiau, y cardiau (cannoedd ohonynt), y cyfeillgarwch a'r gofal. Braint cael bod yn perthyn i Eglwys yr Arglwydd Iesu Grist. Diolch i chi, o waelod calon. Rhan 1 Gw^yl yw'r Pentecost a rhywbeth i'w ddathlu yw gw^yl. Mae'n amhosibl dathlu yn iawn drwy eistedd yn y gornel yn edrych yn ddigalon - mae'n rhaid dod i ganol y llawr i ddawnsio. Ffrwydriad o fywyd a lliw ac egni oedd y Pentecost - a dyna yw dathlu. Dyna hefyd yw heddiw a phob Sul: 'buzz bywyd yr Ysbryd yn ein llenwi a'n llonni ni'. Ni ddylai addoli fod yn ddi-liw, drymaidd, eiriog a beichus. Os yw addoli y capeli a'r eglwysi wedi bod yn euog o hynny yn y gorffennol, Duw faddeuo i ni. (O.N. Nid yw addoli yng Nghapel y Morfa yn addoli un dyn/un llais (h.y. pan mae'r Bugail yn arwain) ond yr ydym angen gwneud llawer mwy i ddatblygu'r addoli. Dyma dri awgrym : Adfer y Grw^p Addoli fu yn gweithredu tan rhyw pedair mlynedd yn ôl. Os oes gennych ddiddordeb mewn bod yn rhan o grºp fydd yn trafod a datblygu addoliad yr eglwys, yna rhowch eich enw i'r Bugail neu Flaenor eich ardal. Roedd yn braf cael cyfraniad grw^p/cerddorfa'r ifanc i'r addoliad ar ddydd y Pentecost ac ar achlysuron eraill. Yr oedd yr un peth yn wir am Barti'r Dynion (fel Parti'r Merched yn y gorffennol). Dyma ddoniau a chyfraniadau i gyfoethogi addoli pob amser. Ond mae angen iddo ddigwydd yn fwy rheolaidd - ac mae angen rhai i dderbyn cyfrifoldeb am hynny. Mae angen hefyd adfer y Grw^p Baneri a fu'n cyfarfod am gyfnod. Mae cynlluniau a defnyddiau i'w cael bellach ar gyfer baneri i eglwysi a chapeli a ddylai wneud gwaith Grw^p Baneri yn haws. Os oes gennych ddiddordeb (mae gan ddigon y ddawn) rhowch eich enw i'r Bugail neu Flaenor eich ardal.) Yn y rhan yma o'r gwasaneth cawsom gyfarchiad gan Mablei Nongbri, sydd erbyn hyn wedi dychwelyd i'r India. Yna canodd côr o blant yr Ysgol Sul (gan gynnwys Ebeneser) yr emyn Duw sy'n codi ei dy^. Plant yr Ysgol Sul yng ngwasanaeth y Pentecost Rhan 2 Yr ail beth i'w bwysleisio ar ddydd y Pentecost yw bod yr Ysbryd yn creu cymdeithas. Yr Ysbryd sy'n gwneud pobl yn deulu ac yn galluogi unigolion i berthyn. Dyna pam ein bod yn magu plant yn yr eglwys - er mwyn bod yn perthyn. I lawer o bobl mae perthyn yn dod o flaen credu, oherwydd y perthyn a'r dylanwad sydd yn golygu ein bod yn tyfu i ffydd ac yn aeddfedu yn y ffydd. Nid 'credu ac yna ymuno â'r eglwys' yw profiad y mwyafrif o aelodau'r eglwys ond 'perthyn a dod i gredu'. Cymdeithas yr eglwys (y rhannu, calonogi, addoli) yw cyfrwng canolog Duw yn ei fyd - oherwydd mai cymdeithas yr Ysbryd ydyw. Yn y rhan hon o'r gwasaneth cawsom groesawu aelodau newydd i gymdeithas yr eglwys: Mr.Wynford Evans, Maes Gogerddan o Fethlehem Cwmerfin, sydd bellach wedi cau. Yr oedd Wynford yn flaenor yng Nghwmerfin. John Elfed a Jane Jones, 18 Ffordd Trefor - Elfed o Eglwys Annibynwyr Llwyncelyn a Jane o gapel y Berth. Y ddau wedi ymddeol. Parchedig Ann Jenkins, 32 Trefaenor, Comins Coch o eglwys Bronant. Oherwydd afiechyd bu'n rhaid i Ann ymddeol o'i gwaith fel Gweinidog Gofalaeth Llanilar. Lorna Kenrick, 4 Y Gorlan, Llanilar o Eglwys-bach, Dyffryn Conwy. Mae Lorna yn gweithio yn Ysbyty Bronglais. Yna cawsom fod yn rhan o Wasanaeth Bendithio priodas Luned Rowbotham a Jonanthan Lee Williams a'u cyflwyno hwy a'r plant i fendith ac arweinaid Duw. Rhan 3 Y drydedd agwedd o'r Pentecost i'w phwysleisio yw fod yr Ysbryd yn adeiladu - fel y canodd y plant - ei dy^. Duw sy'n codi ei dy^… ac nid ar sylfeini simsan yn y tywod chwaith. Mae hynny yn golygu ein bod ni yn tyfu ac yn aeddfedu fel Cristnogion sydd byth yn peidio â chwilio a dysgu a darganfod. Yn fy absenoldeb fel Bugail y peth mwyaf arwyddocaol sydd wedi digwydd yw cwestiynau sydd wedi eu codi mewn tri gwasanaeth yn bendodol (yn ogystal ag ar Wefan Capel y Morfa) ynglµn â natur a chynnwys cred a ffydd. Y mae'n amlwg iawn ein bod angen amser i ddysgu a thrafod mwy am ein ffydd ac i galonogi ein gilydd. Dyna, gyda llaw, yw pregeth yn yr eglwys: cyfrwng i'n hadeiladau ni, i'n goleuo ni, i agor y gair i ni. Mae cymaint bellach - ac nid pobl ifanc yn unig - yn gweld pregeth fel rhyw fygythiad mawr. Sut ac ym mhle mae creu eglwys debyg i'r un a ddisgrifiwyd yn y Kirchentag yn yr Almaen wythnos yn ôl: hunan-feirniadol, ei bys ar byls cymdeithas a'r byd, yn fyw ac yn effro i'r Gair, yn greadigol mewn addoli, yn agored i'r Ysbryd, yn ysbrydoli a chalonogi, yn gynnes, yn hwyl … Mae bron yn amhosibl cyflawni hyn i gyd ar fore Sul: mentrwch ambell nos Sul: ni all patrymau deddfol gynnal ffydd ddeinamig. (O.N. Rhwng diwedd Medi a chanol Tachwedd fe fydd cyfres o chwe sgwrs a thrafodaeth ar y thema Dal i gredu yn cael ei chynnal. Bydd cyfres arall rhwng diwedd Ionawr a chanol Mawrth. Fe fydd y gyfres ar gyfer y rhai nad sydd ar hyn o bryd yn perthyn i unrhyw grºp dysgu arall fel Yr Ysgol Sul, grw^p nos Iau neu fore Mawrth. Bydd mwy o fanylion yn y rhifyn nesaf o Perthyn.) Rhan 4 Y pedwerydd pwyslais ar ddydd y Pentecost oedd yr un pwysicaf. O hyn ymlaen, meddai Pedr ar ddydd y Pentecost mae yna rywbeth - Rhywun - sydd wedi meddiannu fy mywyd i (ac felly bywyd ei eglwys) yn llwyr. Mae wedi meddiannu bywyd i'r fath raddau na ellir ei alw yn ddim llai nag `Arglwydd'. Iesu'n Arglwydd yw calon y Pentecost a'r Eglwys. A fedrwn ni ddim tystio yn llipa i rywbeth mor bell-gyrhaeddol ag Arglwyddiaeth Crist ar bob rhan o fywyd, neu fe fydd y neges yn mynd ar goll. Tynnwch hwnna o'r Pentecost yna sºn heb sylwedd neu sentiment meddal am y dyddiau a fu fydd gennym. Eglwys heb galon na grym. Rhoi'r golau ar Iesu mae'r Ysbryd. Fe ganodd Parti'r Dynion O disgyn Ysbryd Glân. Yna fe chwythodd y plant y balwns llipa, gwag er mwyn i ni gael gweld y neges - Iesu'n Arglwydd - a'u chwifio gyda llawenydd. Yr oedd yn rhaid mynd allan o'r capel i ollwng Colomenod y Pentecost yn rhydd. Parti'r Dynion, yng ngwasanaeth y Pentecost

NEWYDDION

Llongyfarchiadau

• i Carys Lloyd ar ennill ei gradd yng Nghaer-grawnt;
• i Angharad Morgan (Ebeneser) ar ennill gradd ym Mangor a chael swydd gyda Mudiad Ysgolion Meithrin yn Aberystwyth.
• i Mari Fenton ar ennill medal aur yr Urdd am y naid hir a'r naid uchel ym mhencampwriaeth Dyfed.

Dymunwn yn dda ...

• i Miss Lili Charles sydd wedi symud i gartref Preswyl yn Abertawe (April Court, 137-144 Heol Sant Helen, Abertawe). Yn 96 oed y mae yn un o'n haelodau hynaf ac wrth symud i Abertawe y mae'n dychwelyd i'w chynefin.
• i George Lovatt a Mair Wynne Griffith sydd yn yr ysbyty ar hyn o bryd, a hefyd i Richard Dudlyke (Ysbyty Tregaron) a Morfydd Moelwyn Hughes (Bronglais) sydd yn parhau i fod yn yr ysbyty. Anfonwn ein cofion atynt i gyd.

Diolch

• Dymuna May Roderick ddiolch i bawb a fu'n ymweld ac yn cydymdeimlo â hi yn yr ysbyty, hefyd am y llu o gardiau a dderbyniodd. Hoffai ddiolch hefyd i Pryderi ac Eirwen, a Mary a Gwen yr ymwelesau am eu galwadau cyson.
• Dymuna Jean ac O.R., Rhian a Glain ddiolch i Pryderi ac Eirwen ac aelodau Capel y Morfa am eu consyrn a'u caredigrwydd yn ystod gwaeledd sydyn Jean. Da gennym ddweud ei bod yn cryfhau o ddydd i ddydd.

Cydymdeimlwn â ...

• Sara Raza (merch y Dr. Phil Williams) sydd yn aelod o Gapel y Morfa ac yn y capel pan fydd yn ymweld ag Aberystwyth, ar golli ei thad a thadcu i Macsen ac Iwan. Y mae Sara a'i mam, Ann, yn dymuno diolch i'r eglwys am bob cydymdeimlad a gofal yn eu profedigaeth.

Colli Lena. Wrth i Perthyn gael ei baratoi daeth y newyddion trist am farwolaeth Lena, priod annwyl Huw a mam dyner a gofalus Owen a Sioned. Mae mynegi ein tristwch mewn geiriau yn anodd ond ein gobaith yw y byddwn mewn gweddi a gofal yn ymdeimlo, cyd-ymdeimlo a rhannu eu gwewyr a'u galar fel teulu. Yr oedd Lena yn gymeriad hardd ac annwyl ac y mae ei cholli yn fwlch mawr yn ein bywydau i gyd. Bu'n ofalus o bawb ac yn arbennig ei theulu ac fe fu'n cynnal ei mam mewn gwaeledd am gyfnod maith.

ADOLYGIAD

• Pregethwr: Iolo Lewis

• Lleoliad: Capel y Morfa

• Dyddiad: Bore Sul, 15 Mehefin 2003

• Pwnc: Yr Her na Ellir ei hosgoi: Ymateb i Wasanaeth y 'Rhieni Ifanc'*

Mae'n amlwg fod y gwasanaeth a gynhaliwyd ddechrau Mawrth, gwasanaeth a fynegai deimladau dyfnaf nifer o bobl, wedi ysgogi llawer un i ymateb. Yn ei bregeth, yr hyn a wnaeth Iolo Lewis oedd pwysleisio'r anghenraid sydd ar yr Eglwys i ddiwinydda - i ddehongli profiad. Rhaid i'r dehongliad hwnnw gael ei adnewyddu ym mhob cyfnod a'i ailddehongli i fod yn berthnasol i'r cyfnod hwnnw.

Sylfeini'r dehongli yw Ysgrythurau, sef dehongli geiriau a phatrymau o brofiad sy'n troi o gwmpas iachawdwriaeth; Rheswm, sef ymresymu ffydd, wrth i'r eglwys ddadlau ei hachos; a Phrofiad, sef bywyd pob dydd a phrofiad cynulleidfa gyfan.

Yna, rhaid gwerthuso'r dehongliad, gan ofyn a yw'n gredadwy. Ar gyfer hyn, mae tri maen prawf; rhaid bod yn gyson, heb groesddweud; rhaid i'r hyn a honnir fod yn gydnaws â phrofiad dilys mewn meysydd eraill (e.e. y ffaith nad yw hi bellach, yn wyneb gwybodaeth wyddonol, yn ddilys i gredu cread un diwrnod); a rhaid i brofiad dynol o fyw fod yn berthnasol i'r cwestiwn a yw hyn yn wir.

Aeth Iolo yn ei flaen i drafod agweddau ar iachawdwriaeth. Mae adeiladwaith i grefydd, ac mae pob crefydd yn gyfundrefn, ac ym mhob crefydd, iachawdwriaeth sy'n symud y ddynoliaeth o'r annerbyniol i'r derbyniol. Ond hefyd ceir uffern i'r rhai nad ydynt yn llwyddo i gyrraedd iachawdwriaeth. Nododd bod yr un patrwm mewn cymdeithas secwlar, e.e. Comiwnyddiaeth a Natsïaeth, gyda delfryd i ymgyrraedd tuag ato a'r drwg yn llechu i ddistrywio'r da. Mae dyn i fod yn addolgar, ac oni bai y cyflwynir rhywbeth iddo i'w addoli, fe fydd yn creu rhywbeth ei hun, a bydd hynny yn ei arwain i ddistryw.

Yna cafwyd enghreifftiau o brofiadau o ailenedigaeth, sef y profiad o drawsnewid yr enaid yn fewnol gan rym ar wahân i'w reswm ei hun. Paul oedd y cyntaf, yn ei lythyr at Eglwys Philipi, yn disgrifio'r profiad o roi heibio yr hunan a derbyn profiad personoliaeth amgen - 'Crist ynof i'.

Soniwyd am Morgan Llwyd yn dweud bod 'rhaid dy ddiddymu di cyn dy ddiddyfnu di a rhaid dy ddiddyfnu di cyn dy ddiddanu di'. Yr hyn sydd rhaid i ddyn ei wneud yw tynnu ei faeth o'r tu allan.

Y bardd Gwyneth Lewis a'i llyfr Sunbathing in the Rain oedd y drydedd enghraifft, sy'n cofnodi fel y cafodd 'ei thorri i lawr a'i hail greu'. Y pwynt pwysig yma yw nad ei hail greu ei hun a wnaeth ond fod y grym yn dod o'r tu allan.

Ers talwm, byddai mamau yn gweu, ac os na fyddent yn dilyn y patrwm yn union, byddai rhaid datod y dilledyn a'i ail greu. Mae'r un peth yn wir am y ddynoliaeth.

Amlinelliad bras o gynnwys y bregeth a geir uchod. Roedd hi'n llawn fel wy, heb air o wastraff. Wn i ddim oeddwn i'n deall pob elfen ohoni: roedd cymaint o syniadau gwahanol yn dod ataf fel trên mewn amser byr, ond yn sicr fe roddodd waith meddwl i'r gynulleidfa, a dyna yn y pen draw, yw hanfod pregeth dda.

*Yn y cyd-destun hwn, cyfeirir at y gwasanaeth a gynhaliwyd rai misoedd yn ôl oedd yn mynegi amheuaeth a phryderon a leisir, neu a deimlir, gan nifer fawr o bobl mewn cynulleifaoedd mewn eglwysi ar hyd a lled y wlad. Nid yw'r teimladau hyn yn gyfyngedig mewn unrhyw fodd i 'rieni ifanc', ac nid yw pob 'rhiant ifanc' yn eu rhannu.

Catrin Beard

Beth am sgwennu adolygiad o bregeth a glywsoch chi yn ddiweddar? Does dim rhaid iddi fod yn y Morfa, does dim rhaid iddi fod yn un dda. Beth am ddweud eich barn ar dudalennau PERTHYN?

Clwb Hwyl Hwyr yn y Bala

ER COF

Bu farw Tom Roderick, Prospect Street ddydd Iau, 29 Mai. Fe fyddwn yn cofio am byth am wên ac addfwynder Tom - unwaith erioed y mae Hywel yn cofio iddo golli ei dymer! Ac yr oedd magu dau o fechgyn - Hywel a Geraint - a gwneud yr un gwaith manwl yn argraffdy'r Cambrian News am hanner can mlynedd a gwneud hynny gyda'r un ysbryd tawel, amyneddgar yn dweud llawer iawn amdano. Dyn teulu oedd Tom ac y mae'r llun ohono ef a May yn dathlu eu priodas aur bedair blynedd yn ôl - gyda'r wyrion a saith o orwyrion - yn adlewyrchiad o'r llawenydd a'r balchder tawel a oedd ynddo. Yr oedd ei wreiddiau yn Nhonypandy ac ni chollodd gynhesrwydd y cymoedd chwaith. Bu'n ffyddlon iawn i'r eglwys ar hyd ei oes ac yn ystod y blynyddoedd olaf, pan oedd y cof yn pallu, yr oedd Tom yn tueddu i feddwl, pan oedd May neu Hywel yn gadael y tµ, mai mynd i'r capel yr oeddynt, ac yntau yn methu mynd. Cafodd May ac yntau briodas hapus a dedwydd a does ryfedd iddo dderbyn y fath ofal yn y blynyddoedd olaf. Yr oedd May yn yr ysbyty pan fu Tom farw'n sydyn ond wrth gydymdeimlo â hi yr ydym yn falch iawn o gael dweud ei bod bellach yn gwella. Daeth cynulleidfa fawr i'w angladd a hynny yn arwydd o'r cariad mawr tuag at `blant tawel Duw'.

Bu farw Gwen Williams, Skinner Street yn sydyn ddydd Mercher, 11 Mehefin. Ychydig ddyddiau cyn hynny yr oedd Gwen, gyda'i gwên a'i sirioldeb arferol wedi mwynhau Sul y Pentecost: wedi `joio' y bore a'r te yn y prynhawn. Doedd hi byth yn colli oedfa'r bore ac yr oedd yn dod a chwa o lawenydd wrth gyrraedd ac wrth frysio yn fân ac yn fuan ar ddiwedd yr oedfa. Bu hi a'i phriod Evan (a fu farw pan oedd yn 50 oed yn 1967) yn gofalu am yr hyn oedd yn cael ei alw yn `Remand Home' yn Abertawe ac yr oedd hynny yn gwbwl gyson â'r cydymdeimald dwfn oedd ganddi tuag at bobl mewn amgylchiadau anodd. Er iddi golli ei phriod yn ifanc ac er nad oedd ganddynt blant doedd dim chwerwder na hunan-dosturi yn perthyn iddi ac yr oedd yn gwerthfawrogi ei magwrfa yng Nghwmerfin. Cafodd gyfeillgarwch a gofal mawr gan Meirion a Mary (Morgan) ar hyd y blynyddoedd ac fe gafodd ffrindiau a chymdogion da a'i gwnaeth hi yn bosibl iddi fwynhau bywyd, er ei bod o natur annibynnol. Yr oedd Meirion a Mary wedi trefnu parti pen blwydd yn 90 oed yn mis Awst - a oedd i fod yn surprise iddi. Yn lle hynny fe ddaeth nifer fawr o ffrindiau a theulu ynghyd i gynnal gwasanaeth o ddiolch am ei bywyd. 'Halen y ddaear' oedd Gwen.

CROESO'N ÔL PRYDERI! Gwawriodd dydd o longyfarchion, Gwenodd haul ar fryn a dôl; Wedi hirnos o helbulon Bugail ddaeth at braidd yn ôl. Rhoddwn groeso cynnes iddo O galonnau sydd yn llawn, Bydd y Morfa eto'n gryno Drwy Bryderi, hoff ei ddawn. Ni fydd angen mwy bryderu Fod Pryderi ar `sick list'; Dychwel wnaeth i efengylu I oleuo byd mor drist; Gwag oedd pulpud capel Morfa Heb ei genadwri wiw, Mi gawn eto yr angorfa Pan fo'r capten wrth y llyw. Calon lân yn llawn daioni Fydd ei gân o hyn ymlaen A phleserus fydd pregethu Yr efengyl gyda graen. Pan oedd gwendid yn ei lethu A'r hen galon yn rhy wan, Trech oedd sôn am eiriau'r Iesu Ar y Saboth yn y llan. Ond yn awr y mae yn holliach, Croeso iddo 'nôl i'n plith, Ac mi fyddwn oll yn ddoethach Cawn fendithion fel y gwlith. Da yw gweld fod gwyrthiau'r Iesu Drwy feddygon eto'n fyw, A diolchwn fod Pryderi Eto'n sôn am gariad Duw. L.R. (Sef chwaer Ethel Williams o'r Tymbl)

TAITH IOLO WILLIAMS

Yn ystod mis Mehefin, cerddodd Iolo Williams drwy Gymru i godi arian i apêl S4C ar gyfer dau hospis plant Cymru, Ty^ Hafan a Ty^ Gobaith. Ar 21 Mehefin, ymunodd Catrin Beard â'r daith am ddiwrnod, gan gerdded 32 milltir o Bontarfynach i Lanbed, gan gasglu nifer o bothelli gwerth eu gweld ar y ffordd. Mae hi hefyd yn croesawu unrhyw roddion ariannol at yr achos da hwn; os hoffai unrhyw un gyfrannu, croeso iddynt anfon arian ati i 83, Rhoshendre, Waunfawr. Gellir gwneud sieciau yn daladwy i 'Apêl S4C 2003'.

TROSGLWYDDO'R AWENAU

Ond nid hynny yn unig yw fy mhrif reswm dros derfynu. Rwyf wedi teimlo erioed fod y cyfrifoldeb am redeg a llywodraethu'r Eglwys i fod yn rhannol yn nwylo'r ifanc a'r canol oed. Ystrydeb yw dweud mai gwµr ieuanc oedd arweinwyr yr Eglwys Fore a bod pob cyffro crefyddol a diwygiad wedi deillio o chwyldro yn eneidiau dynion a merched ifainc, - ond os ystrydeb yw hyn, eto mae'n gwbl wir. Os yw'r Eglwys i barhau i'r dyfodol, hyd yn oed mewn dull a modd gwahanol i'r drefn y gwyddom ni amdani, yna rhaid i'r ifanc ei harwain a derbyn y cyfrifoldeb amdani. Nid digon yw llefaru y dylem ddefnyddio pob talent a feddwn er mwyn yr Eglwys ond rhaid hefyd i ni roi lle i eraill i ddefnyddio'u talentau. Eglwys i'r dyfodol yw'r Eglwys, ac onid yw hyn yn wir yna ofer ein llafur yn y presennol. Bydded i'r ifanc, ac mae digon ohonynt yn y Morfa, ein harwain a bydded i ninnau fod yn gefn ac yn ysbrydoliaeth iddynt.

Bu gweithredu fel blaenor am yn agos i ddeng mlynedd ar hugain yn gyfrifoldeb ac yn fraint. Edrychaf ymlaen at gael gweithredu yn yr Eglwys eto mewn llawer dull a modd gan deimlo fod hyn yn rhan o'm cyfrifoldeb a'm braint.

William Griffiths

DIOLCH AM WASANAETH

Y mae Mr. William - Wil - Griffiths wedi rhoi gwybod i ni ers peth amser ei fod yn bwriadu cadw at ei addewid pan ordeiniwyd ef yn flaenor yn 1975. Dyna paham mae ganddo lythyr yn y rhifyn hwn o Perthyn dan y pennawd `Trosglwyddo'r awenau'. Mae nodyn cadarnhaol yn y llythyr ac nid yw'n sôn am `ymddiswyddo' chwaith - fe w^yr Wil nad oes ymddiswyddo nac ymddeol chwaith ym mywyd yr eglwys. Yr ydym yn ddiolchgar iawn iddo am ei wasanaeth fel blaenor ar hyd y blynyddoedd. Bu'n Ysgrifennydd yr eglwys yn Salem, yn Ysgrifennydd y Cyhoeddiadau, yn Athro Ysgol Sul ac Arolygwr. Yna yng Nghapel y Morfa parhaodd fel Arolygwr ac Athro Ysgol Sul tan yn gymharol ddiweddar, yn aelod o Bwyllgor Adeiladau'r eglwys yn ogystal â gwneud y gwaith anodd (amhosibl weithiau) o gadw cofnodion Pwyllgor y Blaenoriaid. Y mae'n restr faith ac yn dystiolaeth amlwg o gyfraniad hael ac allweddol i fywyd eglwys - ond y mae Wil wedi cyfrannnu yn ddi-lol, gyda hiwmor a heb ddisgwyl unrhyw glod iddo'i hun. Ni fydd, wrth gwrs, yn treulio gweddill ei ddyddiau yn siarad gyda'r gwenyn (a Mair) mewn carafán. Y mae eisioes wedi cytuno i fod yn Gadeirydd y Pwyllgor Adeiladau! Dymunwn iddo ef a Mair flynyddoedd o iechyd a diolchwn i Dduw amdano.

Pryderi.

DIOLCH HUGH

Ers pum mlynedd bellach mae Hugh Hughes (Sw^n-y-Don gynt ond bellach Sw^n-y-don-dros-y-ffordd!) wedi bod yn edrych yn gydwybodol ar ôl trefniadau Maes Parcio dros dro ar hen safle Seilo ac wedi dod â swm sylweddol o arian i Gronfa'r Morlan wrth wneud hynny. Y mae wedi gwneud hyn mewn cyfnod o waeledd ac y mae Hugh ar y dialysis ddwywaith yr wythnos yn Ysbyty Bronglais a chyn hynny yng Nghaerfyrddin. Nid yw gofalu ar ôl Maes Parcio yn waith i'w chwennych gan neb - mewn cyfnod pan mae gwarchod ceir, hawliau ceir, balchder ceir yn medru troi y tawelaf o feibion neu ferched dynion yn ymosodol, mae Hugh, ar adegau, wedi brwydro'n galed i ymarfer cwrteisi. Ond y mae wedi gwneud hynny gyda gwên a chodi llaw gan arolygu'r maes parcio yn gyson. Llawer iawn o ddiolch, Hugh.

Pryderi.

APÊL YSBYTY JOWAI

Ni allwn gau'r apêl hon heb ddatgan ein diolch diffuant i bawb ohonoch a gefnogodd y gronfa. Oherwydd eich haelioni rhyfeddol byddwn yn gallu anfon rhodd o £1,000 yn enw Capel y Morfa i'r ysbyty. Yr ydym yn gwerthfawrogi eich cefnogaeth yn fawr iawn. Pan gawn air o Jowai fe'i rhannwn â chwi.

Yn ddiffuant
Rhiannon a Bryn Roberts

GWEDDI JOHN WESLEY

Erfyn am Faddeuant

Maddau bob un ohonynt, O Arglwydd: y pethau na wnaethom a'r pethau a wnaethom; pechodau'n hieuenctid a phechodau blodau'n dyddiau; pechodau'n heneidiau a phechodau'n cyrff; ein pechodau dirgel a'r rhai mwy amlwg; y rhai a wnaethom mewn anwybodaeth neu'n annisgwyl, a'r rhai a wnaethom yn fwy bwriadol a herfeiddiol; y rhai a gyflawnwyd i'n plesio'n hunain, ac i blesio eraill; y rhai y gwyddom amdanynt ac a gofiwn, a'r rhai sydd wedi mynd yn angof; y pechodau yr ydym wedi ceisio eu cuddio oddi wrth eraill a'r pechodau rheini sydd wedi gwneud i eraill bechu; maddau, O Arglwydd, maddau hwynt i gyd er ei fwyn ef, a fu farw dros ein pechodau ac a gyfododd i'n cyfiawnhau, ac sy'n eistedd nawr ar dy ddeheulaw i eiriol drosom, Iesu Grist ein Harglwydd.

GWASANAETHAU ARBENNIG

Ers i ni agor trafodaeth yngly^n â phroblemau cred a ffydd ym mis Chwefror ar y wefan, ac yna datblygu'r syniadau mewn gwasanaeth dan y teitl 'Hawl i Holi' ym mis Mawrth, rydym wedi cael cyfres ddifyr iawn o wasanaethau yn y Morfa, gan gyfranwyr o'r tu mewn i'r Capel ac o'r tu allan, yn ymateb i'r syniadau a godwyd.

Un peth sydd wedi dod yn eglur iawn yw bod ansicrwydd ac ameuaeth yn brofiad cyffredin iawn i nifer ohonom. Rhai yn amlwg wedi cael cyfnodau tywyll ac yn gweld pethau yn gliriach erbyn hyn; eraill yn dal i ymbalfalu a gwneud synnwyr o bethau; a rhai yn cael dim trafferth o gwbl! Ond pa beth bynnag yw'n 'cyflwr' ni ar hyn o bryd, un peth sydd yn ein huno yw'r ffaith bod ni'n dod i'r Capel, ac yn gweld gwerth yng nghymdeithas y Capel a neges Cristnogaeth i'n bywydau heddiw. Roedd John Roberts, 25 Mai, yn ein hannog i ymdrechu'n galed i gredu, a bod yn agored ein meddyliau - mae honno'n neges bwysig iawn. Rhaid peidio bodloni ar aros yn ein hunfan - ac yn sicr rhaid peidio ag anwylo'n ansicrwydd a'n amheuon a chadw'n gafael yn dynn ynddynt fel rhyw blentyn hunanol.

Neges glir gan sawl un yw bod hi'n rheidrwydd arnom i feddwl am ein ffydd - yn wir aeth John Roberts mor bell â dweud ei bod hi'n gyfrifoldeb arnom i wneud hynny. Rhaid i ni beidio â jest derbyn syniadau a chredoau a dogmâu pobl eraill, rhaid gwneud ein ffydd yn rhwybeth perthnasol i'n bywydau ni, fel arall does dim bywyd ynddi. Roedd Iolo Lewis, 15 Mehefin, yn sôn am rôl bwysig yr Eglwys yn `diwinydda' - yn dehongli a chyflwyno'r Ysgrythyrau mewn modd sy'n berthnasol ac yn gyson â phrofiadau dyn mewn cyfnod arbennig. Mae honno'n gyfrifoldeb mawr iawn ar yr Eglwys, ac mae'n rhaid iddi ei holi ei hun a yw hi wir yn llwyddo i gyflwyno ei neges mewn modd sy'n berthnasol i'r oes hon. Neu a oes gormod o'n pregethwyr yn dal i bregethu yn arddull y bedwaredd ganrif ar bymtheg gan ddefnyddio ieithwedd a dehongliad sy'n dieithrio cynulleidfaodd heddiw?

Ond mae'n rheidrwydd arnom i gyd fel unigolion i fod yn ddiwinyddion - nid dim ond yr athronwyr a'r diwinyddion sy'n gynnyrch y colegau. Wrth gwrs mae ganddyn nhw'r ieithwedd a'r wybodaeth gefndir sy'n eu galluogi i ddadansoddi a dehongli agweddau a thueddiadau o bob math. Ond i'r gweddill ohonom mae'n bwysig ein bod ni yn diwinydda ar lefel bersonol-darllen yr Ysgrythurau ac ymateb yn bersonol iddynt, a pheidio â bodloni ar dderbyn dehongliad pobl eraill heb ein holi'n hunain a yw'r dehongliad hwnnw'n un dilys o safbwynt ein profiad ni.

Un peth sydd wedi bod yn anffodus yn ystod y drafodaeth yw'r ffaith fod y cwestiynau sydd wedi eu codi yn cael eu cysylltu'n arbennig â rhieni neu bobl ifanc yn y Capel, gan ryw awgrymu mai problem sy'n effeithio'r genhedlaeth a gafodd eu geni rhwng 50-70au yw hon. Mae'n anodd credu bod hynny'n hollol wir, ond awgrymodd Walford Gealy, 30 Mawrth, mai un rheswm mae pobl yn cael trafferth i dderbyn bywyd ysbrydol yw'r ffaith fod gwyddoniaeth a'r meddwl dadansoddol-wyddonol yn cymaint sylfaen i'n system addysg. Mae'n siºr ei fod yn iawn, ond gellid gofyn ai'r gwirionedd yw nad yw'r Eglwys dros y degawdau diwethaf wedi llwyddo i gyfleu ei neges mewn ffordd sy'n gwbl berthnasol i ni, i'r math o feddyliau sydd gennym? Mae'n sicr fod neges Cristnogaeth yr un mor berthnasol i ni heddiw ag mewn unrhyw oes - ond mae'n rhaid i'r dehongli a'r cyflwyno fod yn berthnasol hefyd. Alla' i ddim gweld ychwaith fod yna wrthdaro mawr rhwng y meddwl gwyddonol a'r ysbrydol: mae yna lawer o elfennau yn ein bywydau a dderbyniwn ar lefel 'ysbrydol', ac y cawn wefr ohonynt heb orfod eu diffinio a'u dadansoddi'n wyddonol - fel cerddoriaeth, llenyddiaeth, celf, cariad, ac ati. Wrth gwrs, mae'r beirniad cerdd, y beiriniad celf, &c., yn gallu dadansoddi a dehongli'r wefr y mae'r pethau hyn yn eu rhoi i ni, a dwysáu ein gwerthfawrogiad ohonynt, ond mae'r wefr ei hun yn digwydd yn annibynnol arnynt.

Rwy'n gobeithio y bydd y drafodaeth hon yn parhau dros y misoedd nesaf - mae'r ffaith fod y drafodaeth wedi bod mor ffrwythlon hyd yn hyn yn awgrymu bod hwn yn bwnc sydd o ddiddordeb i ni i gyd.

Ann Hawke

GWEITHGAREDDAU'R YSGOL SUL

• Gwasanaeth y plant yn y bore, 6 Gorffennaf
  Yng nghwmni cynrychiolwyr o bwyllgor ysgol Sul yr Henaduriaeth. Bydd Mr Glyn Saunders yn ymweld â ni.

• Gwasanaeth yn Llanafan, 6 Gorffennaf
  Gw^yl yr Ysgol Sul i blant yr Henaduriaeth yng nghwmni Gwyn Rhydderch o Goleg y Bala. Gofynnir yn garedig i rieni a fyddant yn fodlon mynd â'u plant i Lanafan erbyn 2.30p.m.

• Barbeciw'r Ysgol Sul, 20 Gorffennaf
  Sylwch ar y newid dyddiad! Cynhelir y barbeciw am 12.30 ar draeth y Borth. Mae croeso cynnes i blant a rhieni Ebeneser i ymuno â ni.

SWYDDOGAETHAU GORFFENNAF  2003 Blaeor y Mis Mr R Trefor Evans Porthorion Ms Gwenan Creunant a Mr Geraint Lewis Jones Mr a Mrs Laurie Wright Blodau'r Cysegr 6    Mrs Anna Williams 13  Mrs Megan Creunant Davies a Ms Gwenan Creunant 20  Mrs Mary Morgan a Mrs Eurona Jones 27  Mrs May Roderick a Mrs Eluned Morris Ebeneser 6    Mrs Megan Morris 13  Mrs Marina Kenyon 20  Mrs Susan Hughes 27  Mrs Betty Davies Cynorthwywyr Llestri Cymun 20  Mrs  Trish Hughes, Mrs Mattie Jones       Mrs Beti Roberts, Mrs Eira Williams Cynorthwywyr Ariannol 6    Mrs Mary Fitter 13  Mr E Meirion Morgan a Mr David Harries 20  Mr D Brian Thomas a Mr David M Evans 27  Mr Alun Morris a Mrs Glenys James Tregerddan 26 Dan ofal Dr Huw Owen a Mrs Megan Nantlais Williams