CYNNWYS GAIR GAN Y BUGAIL NEWYDDION MORLAN PLANT AC IEUENCTID ER COF Y LLAIS - Y TESTAMENT NEWYDD AR DÂP A CHRYNO DDISG Y PARDON GWEDDI DYDDIADUR MORLAN DYDDIADUR MEHEFIN 2005 SWYDDOGAETHAU MEHEFIN  2005

                                

Colomen Pentecost (15.05.05) GAIR GAN Y BUGAIL Oes yna'r fath beth a 'chyfnod cyffredin' yn ein bywyd fel eglwys tybed? I'r rhai sydd wedi bod yng nghanol llif bywyd Capel y Morfa mae'r misoedd olaf wedi bod yn rhyfeddol o lawn a phrysur. Mae'n anodd meddwl fod yna rhai eglwysi nad oes dim yn digwydd ynddynt rhwng Ebrill a Hydref ac mae'n drist meddwl fod yna eglwysi nad oes fawr ddim yn digwydd ynddynt drwy'r flwyddyn - dim ond addoli, unwaith y Sul. Ond a yw addoli unwaith y Sul yn ddigon i gynnal ac i feithrin bywyd eglwys? Efallai y byddwch yn disgwyl i mi ddweud nad ydyw. Ond, mewn gwirionedd y mae yn ddigon. Neu, a dilyn hanes yr eglwys wedi'r Pentecost yn Llyfr yr Actau, fe all fod yn fwy na digon! Ar ôl cynnwrf a Gwyl y Pentecost, cyfarfod i addoli a thorri bara a rhannu oedd prif nodwedd yr eglwys ifanc. Oherwydd fod yr addoli hwnnw yn gwbl ganolog ac yn eu gwneud yn wahanol i bawb arall ym mhle bynnag yr oeddynt yn byw, yna yr oedd math arbennig o fywyd personol, o gymdeithas unigryw ac o 'fywyd newydd' yn y tir. Ond o'r addoli yr oedd y cyfan yn tarddu. Gobeithio, felly, ein bod yn wynebu 'cyfnod cyffredin' yng Nghapel y Morfa. Petaem ni yn penderfynu peidio â gwneud dim ond addoli ar y Sul yn ystod y misoedd nesaf (a fe fuaswn yn barod iawn i gytuno i hynny) a phetai'r addoli hwnnw yn gwbl ganolog ym mywyd pob un ohonom o bob oed, yna fe fyddem yn fuan yn dargafod fod ein cymdeithas yn dyfnhau, ein hawydd i wasanaethu yn cryfhau a'r rheidrwydd ynom i dystio i'r Efengyl yn ein cyfnod ac i'n cenhedlaeth, yn ein llenwi a llawenydd a brwdfrydedd. Fe fyddai wedi bod yn gyfnod hanesyddol i ni fel eglwys. Croeso i'r 'cyfnod cyffredin' ? Pryderi.

Te Pentecost

 Cymundeb ym Morlan

NEWYDDION

Cofion

• Anfonwn ein gweddïau a'n cofion at y rhai sydd yn yr ysbyty neu wedi bod yn yr ysbyty yn ddiweddar: David Reeves (bellach yn ei gartref ei hun ar ol bod yng Nghartref Cysgod y Coed ), Alwyn Griffith (Llanfarian) a Mary Howells. Mae Greta Jones yn parhau yn Ysbyty Tregaron ond y mae Madge Richards bellach yn ôl ym Maes Gogerddan. Mae Sally Philips, Rhoshendre yn Ysbyty Bronglais.

Ein cydymdeimlad …

• Yr ydym yn cydymdeimlo yn fawr a nifer o'n haelodau sydd wedi colli anwyliaid yn ddiweddar: Rhidian Griffiths wedi colli ei frawd; Catherine Griffiths wedi colli ei thad; a Laurie Wright, wedi colli ei frawd.

Llongyfarchiadau …

• i ddau gwpwl sydd wedi dathlu priodas yn ddiweddar: John a Beti Roberts, Pen y Graig wedi dathlu priodas ruddem; Dewi a Mary Jones, Llyswen, Ffordd Llanbadarn wedi dathlu eu priodas aur. Pob bendith i'r dyfodol.
• i Gwydion Hughes am gael ei ddewis i fod yn aelod o Fand Pres Ieuenctid Cymru. Da iawn ti Gwydion!

Pob dymuniad da …

• i bawb a fydd yn wynebu aroliadau yn ystod yr wythnosau nesaf!

Diolch …

• Mae mis Mai wedi bod yn fis trwm i chwiorydd yr eglwys, sydd pob amser mor barod i 'wasanaethu byrddau'. O fewn un wythnos bu Te'r Pentecost a baratowyd gan rieni yr Ysgol Sul, yna'r te i Sasiwn Chwirordd y De (a baratowyd gan ferched Capel y Morfa ac Ebeneser) ac yna y te yn dilyn angladd Rees Davies pan ddarparwyd ar gyfer dros 150 o bobl - nifer llawer iawn mwy na'r disgwyl. Yr oedd paratoi ar gyfer cymaint o bobl yn gamp yn wir! Yn dilyn hynny yr oedd Siop Cymorth Cristnogol a gofyn am gacennau eto. Yr ydym yn gwerthfawrogi yn fawr y parodrwydd a'r llafur - y mae'r cyfan yn adlewyrchu yr ysbryd hael a chroesawus sydd yn allweddol i gymdeithas yr eglwys. Diolch yn fawr i chi i gyd - ac i'r dynion fu'n cynorthwyo hefyd! Beth am i'r dynion baratoi y tro nesaf?
• Y mae Carys Davies a'r teulu wedi mynegi eu diolch ac wedi dangos hynny gyda rhodd hael. Fe fynegwyd gwerthfawrogiad hefyd gan Megan Evans a swyddogion Sasiwn y Chwiorydd.

PLANT AC IEUENCTID

Clwb Ieuenctid

Daeth tymor y Clwb Ieuenctid i ben (ar ôl mis llwyddiannus ym Morlan) gyda barbiciw. Yr ydym yn ddiolchgar iawn i Wyn Hughes a David Harries am eu gwaith gyda'r clwb a phawb sydd wedi cynorthwyo o wythnos i wythnos.

Mae angen llawer iawn mwy o gynorthwywyr y tymor nesaf ac fe fyddwn yn FALCH IAWN o wirfoddolwyr. Cysylltwch â Wyn, David neu'r Bugail.

Dyma lun o farbeciw y Clwb Ieuenctid, 20.5.05. Gan ei bod hi mor wyntog (a bod y llanw i mewn!), penderfynwyd cynnal y barbeciw ym maes parcio Morlan. Wyn Hughes a David Harries, arweinwyr y Clwb, oedd yn trefnu, ac roedd John Davies a Viv Butterworth yn helpu. Roedd y bwyd yn arbennig o flasus, a chafodd pawb amser da iawn. Diolch i bawb sydd wedi cefnogi'r Clwb Ieuenctid eleni - bydd yn ailddechrau ym mis Medi.

Clwb Hwyl Hwyr

Fe fydd Clwb Hwyl Hwyr yn mynd i'r Bala ar Fehefin 17-19 ac yr ydym yn dymuno'n dda iawn iddynt. Ni fydd y Clwb yn cyfarfod eto tan fis Medi ac yr ydym yn ddiolchgar i Eirwen Jones a Mary Jones Morris am eu gwaith drwy'r flwyddyn hon eto. Unwaith eto, mae angen rhai sy'n barod i gynorthwyo ar brynhawn Llun ac fe fyddant yn falch iawn o glywed gennych.

Mabolgiamocs

Cynhelir Mabolgiamocs i Ysgolion Sul yr Henduriaeth brynhawn Sul Mehefin 26ain am 2.30 yn Ysgol Rhydypennau. Dyma'r cyfle blynyddol i blant Ysgolion Sul y cylch ddod at ei gilydd i gael hwyl a gweithgareddau - y Fferm Ffantasi oedd y lleoliad llynedd. Fe fydd gwasanaeth i gloi'r prynhawn a chyflwyno tystysgrifau i'r ysgolion Sul.

ER COF Bu farw Miss Luned Powys Roberts ym Mhlas Cwmcynfelin ar 18 Mai. Yr oedd yn 89 oed. Gwraig dawel, fonheddig oedd Miss Luned Powys Roberts, a gwraig annibynnol a phreifat iawn hefyd. Cafodd ei geni yn Wrecsam, lle roedd ei thad yn Arolygwr Ysgolion. Wedi ei haddysgu yn ysgol Grove Park ac Ysgol Howells yn Ninbych, graddiodd mewn Almaeneg a Ffrangeg yng Ngholeg Sant Hugh yn Rhydychen, ac yr oedd yn parhau i ddarllen y ddwy iaith i'r diwedd. Wedi cyfnod yn y Gwasanaeth Sifil yn Llundain daeth yn Is-warden i Neuadd Merched Alexandra ar y prom yn 1940 ac yn Warden o 1944-76. Fel Warden Alexandra y daeth yn adnabyddus, ac nid yw'n anodd credu ei bod wedi gofalu, gyda thegwch a doethineb, disgyblaeth ac anrhydedd, dros genedlaethau o fyfyrwyr. Yr oedd yn falch iaw iawn o'i chysylltiad â'r myfyrwyr a'r brifysgol. Bu'n aelod ffyddlon (a hael) o Tabernacl ar hyd y blynyddoedd ac yr oedd yn braf gweld un o'i chenhedlaeth hi yn medru addasu a setlo'n hapus yng Nghapel y Morfa. Yn ei doethineb tawel ei hun fe benderfynodd adael ei fflat a mynd i Gwmcynfelin, ac yr oedd yn hapus iawn yno. Bu farw'n dawel yn ei chwsg - mor dawel ag y bu fyw - a chladdwyd hi, wedi gwasaneth yng Nghapel y Morfa, ym medd ei mam a'i thad yn Llandudno. Bu farw Syr Rees Davies yn ei gartref yn Rhydychen yng nghwmni ei deulu, Carys, Manon a Prys (a Catrin ei briod), flwyddyn ar ôl ei ymddeoliad ac ychydig fisoedd ar ôl ei urddo yn farchog. Nid oes raid ailadrodd yma yr hyn sydd wedi cael ei ddweud eisioes am ei waith a'i yrfa - y deyrnged gan Brynley Roberts yn yr angladd a chan Beverley a Llinos Smith yn yr Independent. Fe gafodd ei gydnabod fel awdurdod ar yr Oesoedd Canol yng Nghymru a Phrydain. Dyna pam y bu yn Athro Hanes yn Aberystwyth ac yna yn Rhydychen. Ond yn Perthyn fe'i cofiwn fel aelod ffyddlon o Eglwys yr Arglwydd Iesu Grist a'i fod ar hyd ei oes - o'i wreiddiau gwerinol yng Nghynwyd, Corwen/Bala - wedi bod yn esiampl loyw o ysbryd gwylaidd, diymhongar ac addfwyn. Yr oedd Rees a Carys wedi parhau yn aelodau yng Nghapel y Morfa (mae Prys bellach yn aelod yn Salem, Treganna) a dymuniad Rees oedd cael gwasanaeth ei angladd yma yn Aberystwyth. Doedd dim 'Syr' na graddau ar gyfyl Taflen y Gwasanaeth, dim ond Rees, priod annwyl, tad cariadus, brawd ffyddlon. Mae'r golled i fyd addysg a hanes yn fawr; mae'r golled i Gymru yn fwy; mae'r golled i'w deulu yn fwy fyth. Gweddiwn y byddant yn cael nerth wrth gofio yn ddiolchgar amdano ac wrth i ni i gyd ddiolch i Dduw am ddynion fel Rees Davies. Bu'r angladd yng Nghapel y Morfa ddydd Sadwrn, Mai 21ain.

Y PARDON

Bob haf byddwn yn treulio'r gwyliau yn nhref Perros-Guirec, yng ngogledd Llydaw. Penrhos Curig yw'r enw yn Gymraeg. Yn ôl y chwedl, croesodd Curig o Gernyw i Lydaw mewn cawg carreg a glanio ar un o draethau'r ardal ger Perros-Guirec.

Tref glan môr hamddenol sy'n croesawu teuluoedd yw hon. Bydd Siôn ac Iwan yn chwarae yn y tywod a'r pyllau tra bydd Mari'n mynychu un o'r clybiau plant sy'n nodwedd o draethau Llydaw. Byddwn ni'n aros yn rhan o'r dref o'r enw La Clarté/ Ar Skeleder. Yma, mae eglwys hynod a sefydlwyd yn y canol oesoedd gan forwr oedd a'i gwch ar fin mynd yn deilchion ar gregiau geirwon yr ardal. Gwelodd y morwr olau yn dod o'r copa lle saif y pentref bellach. Dyma darddiad yr enw 'Y Disgleirdeb'. Tu mewn i'r eglwys fechan yn y pentref mae model o gwch i atgoffa'r addolwyr.

Ar ddydd Gw^yl y Forwyn Fair, 15fed o Awst, cynhelir un o draddodiadau enwocaf Llydaw yn y pentref, sef y Pardon, neu yn ôl ei deitl llawn Pardon de la notre-dame de la Clarté. Plant lleol fydd yn cymryd rhan yn y Pardon fel arfer, ond gan fod y rhain yn prinhau, gwahoddir plant ar eu gwyliau i lanw'r bylchau. Llynedd cafodd Mari ei dewis i gymeryd rhan yn y Pardon, ynghyd â'i chyfnither, Annabelle, a'i chefnder, Nicholas. Dyna oedd cyffro! Rhaid oedd benthyg gwisg draddodiadol Llydewig yr ardal, ei gymryd adref yn ofalus a'i wisgo ar ddydd gw^yl y Forwyn Fair.

Aeth y plant i'r eglwys i baratoi ar gyfer yr orymdaith. Mae pob Pardon yn hardd ac urddasol gyda'r offeiriaid yn arwain ynghyd ag esgob neu archesgob gwadd. Caiff delw o'r Forwyn Fair ei chario ar ysgwyddau gwyr lleol, a caiff y cwch ei gludo o'r eglwys gan bysgotwyr neu wyr y bad achub. Gwelir baneri'r plwyfi lleol a'r merched yn eu ffrogiau du a phenwisg gwyn ac, wrth gwrs, y plant. Mae'r orymdaith yn cerdded ryw chwarter milltir i gae mawr, agored, lle cynhelir yr offeren - gwasanaeth hir, gyda darlleniadau, emynau a phregeth. Lwcus fod Mari wedi ei magu'n anghydffurfwraig! Pan yw'r tywydd yn braf, daw miloedd i'r achlysur. Adlais yn unig o'r Llydaweg sydd yno ond mae'r gerddoriaeth, gyda'i phibau clir, yn drawiadol. Mwynhaodd Mari a'i chyfnither bod yng nghanol y gwisgoedd hardd a'r seremoni. Er ei bod yn cael ei magu'n Brotestant, gw^yr Mari gryn dipyn am gefndir achlysur o'r fath, llawer mwy na'i chyfoedion sy'n Babyddion. Ni chafodd mam na nain Lydewig Mari erioed gyfle i gymryd rhan mewn achlysur mor bwysig.

Mae sawl Pardon arall, mân a mawr, yn cael eu cynnal yn Llydaw a rhai ohonynt yn deillio o wyliau seintiau lleol, di-nod. Mae rhai ohonynt yn adlewyrchiad o'r hen eglwys Geltaidd. Ceir capeli bychan ar hyd a lled gorllewin Llydaw sy'n rhan o'r un traddodiad. Yn wreiddiol, nid oedd yr eglwys Babyddol yn or-hoff o'r addoli â phwyslais lleol ac aeth llawer o'r capeli'n adfeilion. Lladin, nid Llydaweg, oedd iaith y gwasanaethau. Rhai blynyddoedd yn ôl, pan oedd Mari'n fabi, fe wnaethom ymweld â chapel bychan wrth ymyl pentref Le Drennec, lle mae teulu fy mam yng nghyfraith yn hannu ohonno. Mae'r capel, a fu'n furddyn tan y 70degau cynnar, wedi ei ail godi a chynhelir Pardon bychan yno bob haf. Mae ysgrifen Llydaweg a ffurfiau Celtaidd ar gefndir gwyn waliau'r capel.

Huw Chambers

Y LLAIS - Y TESTAMENT NEWYDD AR DÂP A CHRYNO DDISG

Annwyl Gyfeillion, Rwy'n ysgrifennu atoch gyda chynnig arbennig ar gyfer capeli / eglwysi a hefyd aelodau unigol. Mae'r manylion i'w gweld ar y daflen amgaeëdig. Mae'r Testament Newydd (Fersiwn Diwygiedig y Beibl Cymraeg Newydd) yn mynd i ymddangos yn fuan ar ffurf tapiau a chryno ddisgiau. Mae hwn yn waith sylweddol ac uchelgeisiol, wedi'i gynhyrchu i'r safon orau, ac mae'r naill fersiwn a'r llall yn cynnwys 18 o dapiau/cryno ddisgiau. Bu Ymddiriedolaeth James Pantyfedwen yn falch o roi cymhorthdal i Gymdeithas y Beibl tuag at y costau cyhoeddi. Bydd y lansiad swyddogol yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Cyn hynny, mae cyfle i chi fanteisio ar bris gostyngol ond i chi archebu trwy'r capel/eglwys. Dyma'r prisiau: Fersiwn tâp £29.95 yn lle £39.95; Fersiwn cryno ddisg £39.95 yn lle £49.94 Dyma gyfle gwych i chi archebu at ddefnydd y capel/eglwysi gan arbed £10 ar bob set a archebir. COFIWCH HEFYD ROI GWYBOD I AELODAU UNIGOL, ER MWYN CYNNWYS EU HARCHEBION HWY YN EICH ARCHEB GYFANSAWDD. Bydd y tapiau/cryno ddisgiau hyn yn addas at bob math o ddefnydd - ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus ac at ddefnydd personol. Cofiwch yn arbennig am aelodau hyn yr eglwys sy'n cael trafferth i ddarllen print. Gall y fersiynau llafar hyn roi oriau o bleser i rai sy'n gaeth i'w cartrefi. Bydd yr archebion yn cael eu cyflenwi trwy siop neu ganolfan o'ch dewis a byddwch yn talu'r siop. Nid oes angen anfon tâl wrth ddychwelyd y slip. Mae'r cynnig arbennig hwn am gyfnod byr yn unig a rhaid derbyn archebion erbyn 24 MEHEFIN 2005 fan bellach i swyddfa Pantyfedwen (NID i'r siop). Enwau, os gwelwch yn dda i flaenor y mis Rhidian Griffiths cyn 19 Mehefin. Edrychaf ymlaen at glywed gennych. Yn gywir, Richard H. Morgan Ysgrifennydd.

MORLAN

Iesu'n chwerthin !

Arddangosfa o luniau gan arlunwyr rhyngwladol yn portreadu Crist mewn ffordd wahanol, ddiddorol a dadleuol.

Yr oedd yr arddangosfa yng Ngw^yl Caeredin llynedd ac y mae yn dychwelyd yno eleni ar ôl bod yn y Morlan.

• Gorffennaf 1 -14

• Dyddiol 10.00 - 5.30

• Sadwrn 10.00 - 1.00

• Sul 11.30 - 3.30

Os hoffai unrhyw un dreulio un bore neu un prynhawn (gyda rhywun arall) yn croesawu pobl i'r arddangosfa, yna fe fyddwn yn falch o glywed gennych.

GWEDDI

Nefol Dad, cymorth ni i ddilyn esiampl Iesu Grist, i ymroi i'th wasanaethu di a'n cyd-ddyn yn dy enw. Cymorth ni i'th wasanaethu yn ein gwaith beunyddiol trwy gysegru pob dawn a gallu sydd ynom i ti. Cymorth ni i'th wasanaethu yn ein ymarweddiad a'n buchedd fel y bo'n bywydau yn dystiolaeth i ti. Cymorth ni i'th wasanaethu yn dy eglwys trwy ymateb i'th alwad i fod yn bobl i ti. Cymorth ni i'th wasanaethu trwy estyn cysur a chymorth i'n cyd-ddyn, a thrwy hynny gyflawni cyfraith Crist. O Dad, cyflwynwn i ti y gorthrymedig a'r newynog, y diymgeledd a'r llesg, y trallodus a'r trist. Gwna ni oll yn gyfryngau dy dosturi i eraill. Cymer ein dwylo a defnyddia hwy yn dy waith; cymer ein calonnau â llanw hwy â chariad Crist; cymer ein traed a thywys hwy yn dy lwybrau. Gofynnwn hyn yn enw ac yn haeddiant Iesu Grist, ein Harglwydd a'n gwaredwr. Amen

SWYDDOGAETHAU MEHEFIN 2005 Blaenor y Mis Dr Rhidian Griffiths Porthorion Mr Ifan Moelwyn Hughes, Mrs Mary Fitter, Mr a Mrs T L Thomas Blodau'r Cysegr - Y Morfa 5 Mrs Glenys James 12 Mrs Dilys Stephens a Mrs Auriel Fenton 19 Mrs Hefina Davies Wright 26 Mrs Morfudd Strange a Mrs Ann Jones Blodau'r Cysegr - Ebeneser 5 Mrs Megan J Evans 12 Mrs Glenys Thomas 19 Mrs Megan Morris 26 Mrs Catherine Jones Cynorthwywyr Llestri Cymun 5 Mrs Miriam Evans, Mrs Eirwen Lewis, Mrs Elsbeth Lewis, Mrs Dilys Thomas (Glyndyl) Cynorthwywyr Ariannol 5 Mr Hywel Lloyd a Mrs Glenys James 12 Mr a Mrs Terry Adams 19 Mrs Beti Roberts a Mrs Blodwen Williams 26 Dr a Mrs Alun Morris Tregerddan 26 Dan ofal Mr Geraint Lewis Jones a Miss Gwerfyl Pierce Jones